1. ఆరోగ్య చిట్కాలు

ఆహారంలో పప్పుల వినియోగంతో ఆరోగ్యాన్ని పెంపొందించుకోండి

నాలుక యొక్క కోరికలను తీర్చడం మరియు భారీ ఆహారాన్ని రోజుకి మూడు నాలుగు సార్లు తీసుకోవడం ఒళ్ళు పెంచడానికి మాత్రమే. క్రమబద్ధమైన మరియు పరిమితమైన ఆహారం  తీసుకోవడం వల్ల వల్ల మాత్రమే ఒక వ్యక్తి తన విధులను నిర్వర్తించగలడు.. సత్య సాయి బాబా¹

1. పప్పులు అంటే ఏమిటి

పప్పులు కాయగూరల పంటల వలె కాకుండా బహుళ దళములు కలిగిన కాయలుగా పండించే పప్పుధాన్యాలు ప్రత్యేకించి ఎండు  ధాన్యాల జాతికి చెందినవి. వాటిలో వివిధ రకాల కాయధాన్యాలు, బఠాణీలు మరియు ఎండిన బీన్స్ ఉన్నాయి. ఇతర పంటల కంటే ఇవి తక్కువ నీటిని ఉపయోగించు కుంటాయి. గ్రీన్హౌస్ వాయువులను తగ్గించడంలో మరియు ఆరోగ్యాన్ని మెరుగు పరచడంలో సహాయపడతాయి. ^2-3

2. పప్పుధాన్యాల ప్రయోజనాలు వినియోగం మరియు నిల్వ

ప్రయోజనాలు : పప్పులు కణజాల పనితీరు మరియు కండరాల పెరుగుదలకు అవసరమైన తక్కువ కొవ్వు మూలము మొక్కల ఆధారిత ప్రోటీన్లు కలిగినవి. గోధుమలు మరియు క్వినోవా కంటే రెండింతలు మరియు బియ్యం కంటే మూడు రెట్లు ఎక్కువ ప్రోటీన్ పదార్ధము కలిగినవి. ఒకసారి తినే పదార్ధంలో లేదా అరకప్పు ఉడకబెట్టిన పప్పులలో సుమారు తొమ్మిది గ్రాముల ప్రోటీన్ ఉంటుంది. అంతేకాక అవి సంక్లిష్ట కార్బోహైడ్రేట్లు, తక్కువ గ్లైసిమిక్ ఇండెక్స్ (బియ్యంలో ఉండే గ్లైసిమిక్ పదార్ధములో 1/3 వ వంతు మాత్రమే) కలిగి ఉంటాయి, మరియు అధిక మొత్తంలో ఫైబర్ (బ్రౌన్ రైస్ కంటే నాలుగు రెట్లు) అధిక మొత్తంలో ఆంటీ ఆక్సిడెంట్లు, పోలిట్, ముఖ్యమైన అమైనో ఆమ్లాలు, విటమిన్లు, మరియు ఖనిజలవణాలు సమృద్ధిగా ఉంటాయి. అవి గుండె జబ్బులు మరియు టైప్ 2 మధుమేహం ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తాయి, ఆరోగ్యం మరియు దృష్టి మెరుగుపరుస్తాయి, బరువును నియంత్రిస్తాయి, ఎముకలను బలోపేతం చేస్తాయి, రోగనిరోధక శక్తిని పెంచుతాయి, చర్మ ఆరోగ్యాన్ని కాపాడతాయి, మరియు రోగనిరోధక శక్తిని పెంచుతాయి. ఏదైనా శాఖాహార ఆహారంలో పప్పుదినుసులు ముఖ్యమైన భాగంగా ఉండాలి^3-8.    

 ఉపయోగించడం; ఎండిన బఠాణీలు మరియు బీన్స్ విషయంలో వాటిని రాత్రంతా నానబెట్టండి. ఈ ప్రక్రియలో పప్పులు తిరిగి జీవం పొందుతాయి, వాటి ఎంజైములు సక్రియం చేయబడతాయి. మరియు మెరుగైన జీర్ణక్రియ మరియు పోషకాలను గ్రహించడంలో సహాయపడటానికి యాంటీ న్యూట్రింట్లు విచ్ఛిన్నమవుతాయి. వాటి జీవలభ్యతను పెంచడానికి వాటిని మొలకెత్తింప చేయవచ్చు.  (మొలకల పై కథనం కోసం సంచిక 9 సంపుటి 5 చూడండి. కాయధాన్యాలు, బఠానీలు, బీన్స్ మరియు కొన్ని మసాలా దినుసులు ఉండినప్పుడు అట్టి భోజనాన్ని భారతీయులు బాగా ఇష్టపడతారు. తీపి మరియు ఉప్పగా ఉండే వంటకాలు కూడా పప్పు మరియు చిక్ప పిండితో తయారుచేస్తారు.^3,4,8,9

 జాగ్రత్తలు; ఆహారంలో అధిక మొత్తంలో ప్రోటీన్ గుండె, మూత్రపిండాలు, మరియు కాలేయాన్ని ప్రభావితం చేసే కణాల విస్తరణకు మూలమై క్యాన్సర్ కు దారితీయవచ్చు. ^10,11

 నిల్వ: పప్పు ధాన్యాలు ఎక్కువ కాలం నిలవ ఉండటానికి పొడిగా, బిగుతుగా, వేడి, కాంతి మరియు తేమ నుండి దూరంగా, బిగుతుగా ఉండే కంటెయినర్లలో ఉంచాలి. పురుగులు, కీటకాల ఇబ్బందులనుండి ముఖ్యంగా వర్షాకాలంలో వీటి నివారణకు వాటిలో కొన్ని నల్లమిరియాలు, ఎర్ర మిరపకాయలు, లవంగాలు, బే ఆకులను ఉపయోగించవచ్చు. సేంద్రియ పప్పుధాన్యాలు వీటిని సులభంగా ఆకర్షిస్తాయి^12,13 (ఆరోగ్య చిట్కాలు కథనం క్రింది ధాన్యాల నిల్వ కోసం సంచిక 12 సంపుటి 5 చూడండి.)

3. పప్పు ధాన్యాలు/ పప్పులలో రకాలు:

ఇవి పూర్తి గింజగా అందుబాటులో ఉంటాయి,రెండు బద్దలు పలుచని పొరతో కలపబడి పొరను తొలగించినప్పుడు బద్దలుగా విడిపోతాయి. ఇవి బీన్స్ కంటే తక్కువ యాంటీ న్యూట్రియంట్స్, ఫోలెట్లను కలిగి రంగు మరియు ఆకృతిలో విభిన్నంగా ఉంటాయి. ఇవి శరీరాన్ని ఆల్కలైజ్ చేయడానికి మరియు పిహెచ్ స్థాయిని సమతుల్యం చేయడానికి సహాయపడతాయి. ఫోలేట్, మాంగనీస్, ఐరన్, మరియు ఫాస్పరస్ అధికంగా ఉండడం వలన ఒక కప్పు వండిన పప్పు రోజువారి అవసరాల్లో 90% ఫోలెట్ అవసరాన్ని 37% ఐరన్ అవసరాన్ని తీర్చగలదు. ^6,14,15

3.1 ఊలవలు లేదా హార్స్ గ్రామ్ (కుల్తి): అద్భుతమైన పప్పుగా పిలవబడే దీనిని సాధారణంగా రేసుగుర్రాలకు తినిపిస్తారు. ఇందులో ప్రోటీన్ చాలా ఎక్కువ ఉంటుంది, మరియు సాధారణ జలుబు, గొంతు ఇన్ఫెక్షన్, జ్వరం, ఉబ్బసం, బ్రాంకైటిస్, గుండెజబ్బులు, కామెర్లు, సక్రమంగా లేని ఋతు చక్రాలు, మూత్రంలో రాళ్ళు, మరియు ల్యూకోడెర్మ వంటి అనేక రకాల వ్యాధులను నయం చేస్తుంది. భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో పోషకాహార లోపాన్ని నివారించడానికి దీనిని ఉపయోగిస్తారు. అత్యధిక కాల్షియం ధాతువు కలిగి ఉండటం వల్ల ఇది ఎముకలకు అద్భుతమైనది. దీనియొక్క సూప్ శీతాకాలపు రోజులలో శరీరాన్ని వెచ్చదనంగా ఉంచడానికి అనువైనది. అలాగే మొలకెత్తిన శనగలు, లేదా బూడిద గుమ్మడికాయ, పొట్ల కాయ రసం తీసుకోవడం ద్వారా శరీరంలో దీని ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడిన అదనపు వేడిని సమతుల్యం చేయవచ్చు. ^16,17

3.2 ధాన్యాలు(మసూర్): మట్టి వాసన కలిగి గోధుమరంగు కలిగిన ఈ ధాన్యాలు సూపులు మరియు ఉడక బెట్టిన వాటి కొరకు అనువైనవి. వండిన తర్వాత మెత్తగా ఉంటాయి. అతిగా ఉడకబెట్టినప్పుడు గుజ్జుగా మారిపోతాయి. మొలకెత్తిన తర్వాత ఆకుపచ్చ రంగు కలిగి, పెప్పి యర్, క్రంచి, నట్టియర్,  వంటి సువాసనతో  సలాడ్ కు అనువైనవి. తేలికపాటి ఎరుపు రంగు కలిగిన ధాన్యాలు అత్యంత సాధారణమైనవి. వీటి యొక్క పేస్టును పూస్తే గాయాలు త్వరగా మానిపోతాయి. ^14,15,18

3.3 పెసలు / గ్రీన్ గ్రామ్ : పూర్తి గింజలుగా ఉన్నవి మొలకెత్తించి పచ్చిగానూ, ఆవిరిలో ఉడికించిన లేదా వండిన వాటిని తినడానికి అనువైనవి. పై పొర లేకుండా ఉన్న పెసరపప్పు పసుపు రంగులో ఉంటుంది, ఇది దక్షిణ ఆసియా వంటకాల్లో ప్రసిద్ధి చెందిన కిచిడీ అనే వంటకంలో బియ్యంతో కలిపి ఉపయోగించబడే ఈ వంటకం పిల్లలకు, వృద్ధులకు మరియు కోలుకుంటూ ఉన్న రోగులకు మంచిది. మాత్  బీన్స్(మట్కి): అనే చిన్న దీర్ఘచతురస్రాకార గోధుమ ధాన్యాలు రూపము, ప్రయోజనాలు మరియు వినియోగంలో పెసర్ల మాదిరిగానే ఉంటాయి.^19,20

3.4 పీజియన్ పీస్ (పావురం బఠానీలు) (తూర్/అర్హర్): ఇది పసుపు రంగులో ఉంటుంది, ఇది భారతదేశంలో కూరగాయలు మరియు చింతపండు సారంతో సాంబార్ అనే వంటకాన్ని తయారు చేయడానికి కి విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతుంది, భోజన సమయంలో  అన్నంతో లేదా రుచికరమైన క్రిప్స్ తో కలిపి తింటారు. అధిక పోషక విలువలు గల ఈ పప్పు రోజువారీ తీసుకునే ఇనుము మరియు కాల్షియం యొక్క అవసరాన్ని తీర్చగలదు. పిండం పెరుగుదలకు మరియు నవజాత శిశువు యొక్క పుట్టుకతో వచ్చే లోపాలను నివారించడానికి అవసరమైన ఫోలిక్ యాసిడ్ యొక్క అద్భుతమైన మూలంగా కూడా ఇది పరిగణింపబడుతుంది. ఈ పప్పు యొక్క పేస్టు బట్టతల నివారణకు, వాపుల నివారణకు, అలాగే ఈ ధాన్యం యొక్క ఆకులు గాయాలు నివారించడానికి ఉపయోగపడతాయి. ^21,22

3.5 మినుములు (ఉరద్): భారతదేశంలో ఇడ్లీ దోశ వడ కచోరి వంటి వివిధ ప్రసిద్ధ స్నాక్స్ తయారు చేయడానికి మరియు కొన్ని రుచికరమైన వంటకాలను తయారు చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. కొన్ని మసాలా దినుసులతో కలిపి మినపగుండ్లతో వండిన మాకి దాల్ అని పిలువబడే ఈ వంటకం చాలా పోషక కారకమైనదిగా  పరిగణిస్తారు. దీనిలో లభించే పోషకాలతో పాటు అదనంగా ఎముకలు మరియు దంతాలకు అవసరమైన ఒమేగా-3 కొవ్వు ఆమ్లం మరియు ఫాస్పరస్ అధికంగా ఉంటుంది.  పురుషులు మరియు స్త్రీలకు ముఖ్యంగా పునరుత్పత్తి వయసులో ఒక సంపూర్ణ ఆరోగ్య ప్యాకేజీ గా పరిగణింపబడే ఇది ఫైల్స్ మరియు కొలిక్ డిజార్డర్ ను నివారిస్తుంది,  కాలేయాన్ని ఉత్తేజపరుస్తుంది మరియు ధమనులలో పోషకాహారలోపం మరియు ఫలకం ఏర్పడకుండా చేస్తుంది.^23-25

 బాహ్య అనువర్తనం: బాగా నానబెట్టిన మినుముల నుండి తయారుచేసిన పేస్టు చర్మ ఆరోగ్యాన్ని కాపాడడంలో, మొటిమలు, చర్మం రంగు మారడం, మరియు చర్మంపై మచ్చల చికిత్సలో ఉపయోగపడుతుంది. ఉడకబెట్టి మెత్తగా చేసి కొబ్బరినూనెతో కలిపి తలకు రాసినట్లైతే జుట్టు రాలడాన్ని అరికట్టడానికి, చుండ్రు పోవడానికి మరియు జుట్టు పెరుగుదలకు ఉపయోగ పడుతుంది. అదేవిధంగా దీనినే ఒక గుడ్డలో కట్టి నువ్వులనూనెతో కలిపి ప్రభావిత భాగాలపై పట్టి వేసి నట్లైతే కీళ్ళ నొప్పుల నుండి ఉపశమనం లభిస్తుంది. ^23,25

 హెచ్చరిక: ఇది ఒక భేదిమందుగా, మూత్రవిసర్జన కారిణిగా, ప్రక్షాళన కారిణిగా ఉపయోగపడుతున్నప్పటికీ ఎక్కువగా తీసుకోవడం యూరిక్ యాసిడ్ స్థాయిలను పెంచుతుంది మూత్రపిండాల్లో రాళ్ళు పిత్తాశయ రాళ్ళు మరియు గౌట్ ఉన్న వారు జాగ్రత్త వహించాలి.  ²³

4. పోషక కరమైన బఠానీలు మరియు బీన్స్

4.1 శనగలు / గార్బాంజో బీన్స్(కాబూలి చనా)& బెంగాల్ గ్రామ్ (కాలా చనా): వీటి యొక్క వంట సమయాన్ని తగ్గించడానికి మరియు జీర్ణమయ్యేలా చేయడానికి కనీసం 12 నుండి 24 గంటల పాటు నానబెట్టాలి. అవి రక్తహీనతను నివారిస్తాయి శక్తి స్థాయిని పెంచుతాయి, ముఖ్యంగా పెరుగుతున్న పిల్లలకు ఆరోగ్యకరం.  

శెనగపప్పు ఇలాంటి ప్రయోజనాలే కలిగి ఉంటుంది దీనిని వండడం సులభం.^19,26-28

ఇతర ప్రయోజనాలు: శనగ పిండి నుండి తయారుచేసిన ఫేస్ ప్యాక్ లు చర్మంపై పూడుకు పోయిన స్వేద రంధ్రాలను శుభ్రం చేయడానికి మరియు మృదువైన చర్మాన్ని అందించడానికి పరీక్షించి రుజువు పరిచిన వంటకం. ఆడించిన లేదా వండిన శనగ నూనె చక్కని బైండర్ గామరియు వంటకాలలో గుడ్డు స్థానమును భర్తీ చేసేలాగా పనిచేస్తుంది. వేయించి పిండి పట్టిన శనగపిండి కాఫీకి కెఫీన్ లేని ప్రత్యామ్నాయంగా ఉపయోగించవచ్చు. ^26-28

4.2 చిక్కుడు కాయలు(రాజ్మా) : పోషకాలు అధికంగా ఉండే కిడ్నీ ఆకారపు చిక్కుళ్ళు సాధారణంగా దొరికే ఎర్రని చిక్కుళ్ళు బియ్యం లేదా మొక్కజొన్నతో కలిపి తింటారు. ఆరోగ్య వర్ధకాలు ఐన ఈ చిక్కుళ్ళు ఒమేగా 3 ఫ్యాటీ యాసిడ్ విషయంలో మినుముల తర్వాతి స్థానంలో ఉన్నాయి. ²⁴. వీటిని 12 నుంచి 24 గంటలు నానబెట్టి ద్రవాన్ని వంపివేసి చిక్కుళ్లను అనేకసార్లు కడిగి లేతగా ఉడికించాలి’ ఇలా చేయడం వలన పచ్చివానిలో సహజంగా కనిపించే కాలేయానికి హాని కలిగించే టాక్సిన్లు తొలగించబడతాయి లేదా క్రియారహితం చేయబడతాయి. చిక్కుళ్లలో  వైట్ బీన్స్, బ్లాక్ బీన్స్, బార్లొట్టి బీన్స్, నావి బీన్స్( బోలు ఎముకల వ్యాధిని నివారించడానికి ఉత్తమమైనది) పింటో బీన్స్,  అడ్డుకి బీన్స్, బట్టర్/లిమా బీన్సు, హారికోట్స్, కన్నెలిని బీన్స్, ఫ్లాగోలెట్ బీన్స్, ఫావా/బ్రాడ్ బీన్స్, (  తల్లి కాగోరే వారికి మంచిది, మరియు పార్కిన్సన్ వ్యాధి నివారణ, మరియు కండర పనితీరు మెరుగుదలకు ఉపయోగపడుతుంది) మరియు ఆల్ఫాఆల్ఫా దీని మొలకలు రొమ్ము క్యాన్సర్ ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తాయి. ^3,6,29,30

4.3 సోయాబీన్స్ : ఇది చాలా చర్చనీయాంశమైన అధిక ప్రోటీన్ గల ఆహారము. సేంద్రియ సోయాబీన్ గానీ, GMO లేనిది మరియు కనిష్టంగా ప్రాసెస్ చేయబడిన వాటిని ఎంచుకోవచ్చు.  వీటిని తీసుకోవడానికి ఉత్తమ పద్ధతి మిసో యంపే మరియు నాటో వలె   పులియబెట్టడం ద్వారా ప్రోబయోటిక్స్ మరియు విటమిన్ కె పుష్కలంగా లభిస్తాయి, అవి గుండె, ఎముకలకె కాక మొత్తం శరీర ఆరోగ్యమును మరియు రోగనిరోధక శక్తిని పెంచుతాయి. నిద్ర రుగ్మతల నుండి ఉపశమనం కలిగిస్తాయి. ^31,32

4.4 బ్లాక్ ఐడ్ బీన్స్/కౌ పీస్(లోబియా): ఇది విటమిన్ A మరియు K తో కూడి పోలిట్ అధికంగా ఉండే బీన్. దీన్ని మొలకలు గా తినవచ్చు లేదా రుచిని మెరుగుపరచడానికి ఉల్లిపాయ టొమాటో మరియు మసాలా దినుసులతో వండి వాడవచ్చు. సాధారణ బీన్స్ మాదిరిగా ఎక్కువగా అపానవాయువు ఏర్పడదు. ³³ జాగ్రత్తలు : సాధారణ అలెర్జెన్ మరియు జన్యు పరంగా మార్పు చేసింది కావడం వలన అధికంగా తీసుకోవడం పురుషులలో హార్మోన్ అసమతౌల్యానికి దారి తీయవచ్చు. ³³

5. పప్పు ధాన్యాల విచక్షణాత్మక వినియోగానికి చిట్కాలు

• ఉపయోగించే ముందు బాగా కడగాలి: కొనుగోలు చేసేటప్పుడు తాజాదనాన్ని మరియు సేంద్రీయ ఉత్పత్తి లేదా పురుగుమందులు లేనిది తనిఖీ చేయాలి. నాణ్యత మరియు వాటి మన్నిక పరీక్షించడానికి అవసరమైన చిన్న పరిమాణంలోనే కొనాలి.¹²
•  సమతుల్య ఆహారం కోసం అధిక ప్రోటీన్లు అధికంగా ఉండే ఫైబర్ పప్పులను ధాన్యాలతో జతచేయాలి: ప్రాధాన్యత లేదా సౌలభ్యం ఆధారంగా ఒకే రకం పై ఆధారపడ వద్దు. వాటిని మారుస్తూ ఉండాలి లేదా ఇతర కాయ ధాన్యాలు మరియు బఠాణీలు వంటి వాటితో కలపాలి. పప్పులను విటమిన్ సి తో కలపడం ద్వారా శోషణ మెరుగుపడుతుంది. ఉదాహరణ తాజా నిమ్మరసం ⁸
• తప్పనిసరి ఐతే తప్ప పప్పులను ఉడికించవద్దు: ఉత్తమ పోషకాహారం కోసం పప్పులను కొన్ని గంటలు నానబెట్టి బాగా కడగాలి. కొన్ని పప్పులను జాగ్రత్తగా మొలకెత్తింప చేసి చిక్కుడు మినహా మిగతా వాటిని సలాడ్లలో పచ్చిగానే చేర్చవచ్చు.²⁹  ఎక్కువ ప్రయోజనాలకోసం మొలకలు మరియు వండిన పప్పుల మిశ్రమాన్ని తీసుకోండి. జీర్ణక్రియకు సహాయపడటానికి కొన్ని మసాలా దినుసులతో కలిపి ఉడికించవచ్చు. అధిక ఉష్ణోగ్రతల వద్ద అతిగా ఉడికించడం లేదా వేయించడం పోషకాల నాణ్యత ప్రభావితం చేయవచ్చు. ఒమేగా 3 ఫ్యాటీ యాసిడ్లు కొన్ని పప్పు ధాన్యాల లోనూ చిక్కుడు గింజల లోనూ మాత్రమే ఉండేవి అధిక వేడిమికి క్షయమైపోతాయి. ^3,7,29,34-
• మితంగా పప్పులు తీసుకుంటూ తగినంత నీరు త్రాగండి ; గ్యాస్, పొత్తికడుపులో తిమ్మిర్లు, మరియు ఉబ్బరం నిరోధానికి  భోజనానికి అరగంట ముందు మితంగా పప్పుదినుసులు తీసుకుంటూ తగినంత నీరు కూడా త్రాగండి. గ్యాస్ ను తగ్గించడానికి ఉడికించిన  బీన్స్ నుండి నీటిని తొలగించవచ్చు కానీ దానివల్ల ఖనిజాలు లవణాలు కూడా పోతాయి.^14,34
• పప్పు ధాన్యాల పేస్టు: చర్మం మరియు జుట్టు ఆరోగ్యానికి మరియు గాయాలను నయం చేయడానికి వాపులు మరియు కీళ్ళ నొప్పుల నుండి ఉపశమనం పొందడానికి పప్పు ముద్దను బాహ్యంగా పూయవచ్చు. (చూడండి 3.2, 3.4, 3.5 & 4.1).

రిఫరెన్సులు మరియు లింకులు

1. https://www.sssbpt.info/ssspeaks/volume15/sss15-54.pdf
2. What are pulses: https://pulses.org/what-are-pulses
3. Why eat pulses!: https://www.nhs.uk/live-well/eat-well/beans-and-pulses-nutrition/
4. Undervalued superfood: https://draxe.com/nutrition/pulses/
5. Benefits of Pulses: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25061763/
6. https://draxe.com/nutrition/what-are-legumes/
7. Benefits with caution: https://www.usapulses.org/consumers/nutritious
8. Balanced diet of pulses & grains: https://www.fao.org/3/i5388e/i5388e.pdf
9. Sprouting pulses: https://food.ndtv.com/food-drinks/6-benefits-of-sprouting-and-the-right-way-to-do-it-1691887
10. Risks of high protein: Fasting for survival by Cardiologist Dr Jamnadas https://www.youtube.com/watch?v=RuOvn4UqznU
11. RDA for protein intake & caution: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26797090/#
12. Storage: https://www.indiastudychannel.com/experts/38166-How-to-keep-grains-safe-from-bugs-for-long-storage
13. https://www.indiastudychannel.com/experts/46530-how-to-store-grains-and-pulses-in-a-safe-manner
14. Lentils: https://www.medicalnewstoday.com/articles/297638#diet
15. https://draxe.com/nutrition/lentils-nutrition/
16. Horse gram/miracle pulse: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4397296/
17. Balancing benefits of horse gram: https://isha.sadhguru.org/in/en/blog/article/horse-gram-benefits-nutrition-recipes
18. Colourful (Masoor) lentils: https://www.1mg.com/ayurveda/masoor-dal-239
19. Mung beans: https://draxe.com/nutrition/mung-beans-nutrition/
20. Moth bean/Matki: https://www.netmeds.com/health-library/post/matki-moth-bean-health-benefits-nutrition-and-recipes
21. Pigeon peas/Toor dal: https://www.netmeds.com/health-library/post/toor-arhar-dal-5-nutritional-reasons-on-why-you-should-eat-this-protein-rich-legume-daily
22. https://www.1mg.com/ayurveda/toor-dal-207
23. Benefits of Black gram/urad dal: https://www.netmeds.com/health-library/post/black-gram-nutrition-therapeutic-benefits-uses-for-skin-and-hair
24. Omega-3 in whole black gram: https://www.anuradhasridharan.com/2019/12/omega-3-fats-plant-based-sources-ALA.html
25. External application https://www.1mg.com/ayurveda/urad-dal-152
26. Chickpeas: https://draxe.com/nutrition/chickpeas-nutrition/
27. https://www.netmeds.com/health-library/post/kala-chana-health-benefits-nutritional-profile-uses-for-skin-hair-recipes
28. https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/food-features/chickpeas-garbanzo-beans/
29. Kidney beans/Rajma: https://draxe.com/nutrition/kidney-beans-nutrition/
30. https://draxe.com/nutrition/10-best-legumes-to-eat/
31. Soybean: https://draxe.com/nutrition/natto/
32. Benefits of soybean: https://www.lybrate.com/topic/benefits-of-soybean-and-its-side-effects
33. Black-eyed peas/Lobia: https://draxe.com/nutrition/black-eyed-pea-benefits/
34. How to cook beans for maximum benefit: https://www.youtube.com/watch?v=bY7of8J2s7g
35. Omega-3 not lost in cooking: https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/2007/06/19/ask-the-expert-omega-3-fatty-acids/
36. High heat may break down Omega-3: https://omega3innovations.com/blog/does-frying-baking-and-canning-fish-affect-the-omega-3-content/

_________________________________________________________________________________

2. విర్చువల్ AVP వర్క్ షాప్ నవంబర్ 2-20 అనంతరం ముఖాముఖి వర్క్ షాప్ 2021 నవంబర్ 24-26 పుట్టపర్తి  నవంబర్లో జరిగిన AVP వర్క్ షాప్ బ్యాచ్ లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏడుగురు ప్రతినిధులు దుబాయ్, ఫ్రాన్స్, సౌత్ ఆఫ్రికా, రొమేనియా మరియు భారతదేశం నుండి  ఉండడం  హృదయాన్ని ఉత్తేజపరిచింది. 10 వారాల ఇంటిగ్రేటెడ్ కోర్సులలో    మొదటిసారిగా అభ్యర్థులు వారి సంబంధిత e కోర్సు ఉపాధ్యాయులతో పరస్పరం ఒకరి కొకరు అధ్యాయాల వారీగా సంప్రదింపులు జరపడంతో పాటు వర్చువల్ పర్యవేక్షణలో మూల్యాంకనలు కూడా జరిగాయి. ఇది వారికి సబ్జెక్ట్ పై మరింత స్పష్టత ఇవ్వడమే కాక ఆచరణాత్మక అంశాలపై వర్క్ షాప్ లో వారు మరింత ఉత్పాదకంగా వ్యవహరించగలగడానికి, ప్రాక్టికల్ గా రోగుల సమస్యలను గుర్తించి 108 CC పుస్తకాన్ని ఉపయోగించి తగిన కోంబోలను గుర్తించడం మరియు సరైన పేషంటు రికార్డులను నిర్వహించడం వంటి విషయాలపై స్పష్టత నిచ్చింది. మానవ అవయవ వ్యవస్థ పై రెండు సెషన్ల ద్వారా  వ్యాధులు వాటి ప్రధాన లక్షణాలు,  మరియు అవసరమైన జీవనశైలి మార్పులు గురించి వైద్యపరంగా అర్హత కలిగిన ఒక సీనియర్ ప్రాక్టీషనరు వివరించారు. నవంబర్ 24న ఒక నిజమైన మోడల్ క్లినిక్ తర్వాత అర్హత కలిగిన AVP లు స్వామివారి ముందు ప్రమాణం చేసి వారికి ఇవ్వబడిన చార్జింగ్ చేసిన 108CC బాక్సు నుండి  వెల్నెస్ కిట్లు, రోగులకు రెమిడీలు తయారు చేశారు. వాలిడిక్టరీ సెషన్లో డాక్టర్ అగ్గర్వాల్ వైబ్రియానిక్స్ ఎలా పని చేస్తుంది, ప్రతీ వ్యాధికి దాని స్వంత ఫ్రీక్వెన్సీ ఎలా ఉంటుంది, మరియు ఇది ఇవ్వబడిన రెమిడీ యొక్క వైబ్రేషన్ తో సరిగా సరిపోల్చ గలిగితే  ఆ వ్యాధి అంతరించిపోతుందని తెలియజేశారు. వ్యాధి పేరు మనకు తెలియని అవసరం లేదు, మనకు మార్గం చూపించడానికి వ్యాధి లక్షణాలు మరియు కారణం తెలిస్తే సరిపోతుంది. ఒక వ్యాధి దీర్ఘకాలంగా ఉన్నందున దాని నివారణకు ఎక్కువ సమయం పడుతుందనే అభిప్రాయం కూడా అవసరం లేదు,  ఫలితాలు కొన్నిసార్లు చాలా వేగంగా ఇంకా చెప్పాలంటే తక్షణమే ఫలితం కూడా లభించవచ్చు. ప్రాక్టీషనర్ యొక్కదక్షత, అంకితభావం, భక్తి అలాగే  రోగి మరియు ప్రాక్టీషనర్ యొక్క సానుకూల ఆలోచనలు చికిత్స చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. మనము మనసు నుండి  కాక హృదయము నుండి ఆ దివ్య వైద్యునికి శరణాగతి భావంతో రోగికి ఏది మంచిదే అదే ఒనగూడుతుంది.   

_________________________________________________________________________________

3. AP హింది వర్క్ షాప్ 2021 డిసెంబర్ 16-21  

మారుమూల ప్రాంతాలలో ఉన్న ప్రజానీకానికి వైబ్రియానిక్స్ సేవలు చేర్చాలనే సంకల్పలో వైబ్రియానిక్స్ శిక్షణ మాతృభాషలో  అందించడానికి మేము పైలెట్ ప్రాజెక్టు ప్రారంభించాము. భారతదేశం లోని ఉత్తర మరియు తూర్పు ప్రాంతాలకు చెందిన ఏడుగురు అభ్యర్థుల కోసం ఇటువంటి మొదటి  వర్క్ షాప్ హిందీ లో జరిగింది. పాల్గొనన్న వారి లక్ష్యము మరియు ఉత్సాహం విశేషమైనదవి. తాము ఇంటికి చేరగానే వైద్య సదుపాయాలు అందుబాటులో లేనిచోట సేవ చేయాలనే గొప్ప అభిరుచిని ప్రదర్శించారు. చాలా మంది వారు అర్హత సాధించిన రోజే ఎంతో ఉత్సాహంతో తన సేవలు ప్రారంభించడం నిజంగా ప్రోత్సాహకరంగా ఉంది.  

_________________________________________________________________________________

4. పుట్టపర్తిలో వార్షిక శిబిరం 2021 నవంబర్ 21-23  

భగవాన్ వారి జన్మదిన సందర్భంగా ఒక  నైవేద్యంగా ప్రశాంతి నిలయం రైల్వే స్టేషన్ లో 13 వ సంవత్సరం ప్రాక్టీషనర్ ⁰¹²²⁸ వార్షిక ఆరోగ్య శిబిరం నిర్వహించారు( చిత్రాలను చూడండి). ఈ సంవత్సరం 6 గురు ప్రాక్టీషనర్లు వచ్చే భక్తులకు

సేవ చేసేందుకు చేతులు కలిపారు. మహమ్మారి ఫలితంగా గత ఏడాది లబ్ధిదారుల సంఖ్య చాలా తక్కువగా ఉంది అయితే ఈ సంవత్సరం ప్రోత్సాహకరంగా 419 మంది రోగులకు అందించబడ్డాయి.  ఐదుగురు  ప్రాక్టీషనర్లు మొదటిసారిగా పాల్గొని ఈ అనుభవం చాలా ఆనందదాయకం గా మరియు సంతృప్తికరంగా ఉందని తెలిపారు. వైబ్రియానిక్స్ గురించి ఏమీ తెలియని పలువురు రోగులు దీనిపై ఎంతో ఆసక్తిని కనబరిచారు, అలాగే చాలా మంది వారి కుటుంబాలకోసం రెమిడీలు తీసుకోవడంతో పాటు భవిష్యత్తు ఉపయోగం కోసం తాము నివశిస్తున్న ప్రాంతాలలో ప్రాక్టీషనర్ల వివరాలను కూడా తీసుకున్నారు. కోవిడ్ కు సంబంధించిన  మార్గదర్శకాలు ఖచ్చితంగా అనుసరించ బడ్డాయి.     

_________________________________________________________________________________

5. ఆసక్తి రేకి సిద్ధించే కారణాలు కథనాలు

 ఐబి రెమిడీ చేసిన అద్భుతం ^{18004…ఇండియా}

 ఒక ప్రాక్టీషనర్ తనAP కోర్సు పూర్తి చేసి పుట్టపర్తి నుండి ఇంటికి వెళుతూ  వైబ్రియానిక్స్ యొక్క గొప్పదనాన్ని నిరూపించే  ఒక అద్భుతాన్ని అనుభూతి చెందారు. ఇతను తన పట్టణానికి( కాలింపాంగ్) వెళుతూ తోటి ప్రయాణికులకు బాగ్దోగ్ర ఎయిర్ పోర్ట్ నుంచి తన వాహనం పై లిఫ్ట్ ఇచ్చారు. కొన్ని నిమిషాల తర్వాత ఈ వ్యక్తి ఒక ఎటాక్ గురయ్యి అతని శరీరం చల్లగా అయిపోయి కుడి పక్క తిమ్మిరితో కదలలేని స్థితి ఏర్పడింది. ప్రాక్టీషనర్ కు ఏం చేయాలో అర్ధాంకని స్థితిలో ఉన్నాఋ. తన IB బాటిల్ లో రెండు మాత్రలు మిగిలి ఉండటంతో అతను ఒక మాత్రను రోగి నోట్లో వేసి ఒక నిమిషం పాటు కళ్ళు మూసుకొని స్వామిని హృదయపూర్వకంగా ప్రార్ధించారు. తను కళ్ళు తెరచి చూసే సరికి తను చూసిన దాని నమ్మలేని స్థితిలో ఉన్నారు. ఆ వ్యక్తి పూర్తిగా కోలుకుని చక్కగా ఉన్నారు. అతని తిరిగి వెచ్చగా మారి అతను తన కుడి వైపుభాగాలను కదల్చ గలుగు తున్నాడు. ఇలా తనంత తాను ఇంత హఠాత్తుగా కోలుకోవడం చూసి మీరు నాకేమైనా మ్యాజిక్ మాత్ర ఇచ్చారా అని ప్రాక్టీషనరును అడిగారు. తరువాత ఆ వ్యక్తి తన వివరాలు చెపుతూ తన సోదరుని మృతదేహాన్ని ఇంటికి తీసుకు వెళ్ళడానికి స్థానిక ఆసుపత్రికి వెళ్తున్నట్లు వివరించారు. బెంగళూరు నుంచి విమానం ఎక్కేముందు కూడా ఆ వ్యక్తి ఇలాంటి దాడికి గురయ్యారు. ఒక తోటి ప్రయాణికుడు అతని ప్రభావిత శరీర భాగాలకు ఒక గంట పాటు మసాజ్ చేశాడు అది అతనికి కొంత ఉపశమనం కలిగించి అతనిని విమానంలో తీసుకెళ్లడానికి అవకాశం కల్పించింది. ఇంత అద్భుతాన్ని అనుభవించిన ప్రేరణతో  చికిత్స కోసం త్వరలో ప్రాక్టీషనరు వద్దకు తిరిగి వస్తానని ఆ వ్యక్తి వాగ్దానం చేశాడు.   

_________________________________________________________________________________

6. జ్ఞాపకార్థం

శ్రీ యలమటి నరసింహారావు  ^{01456…ఇండియా}  హైదరాబాదుకు చెందిన వారు. 2002 నుండి వైబ్రియానిక్స్  ప్రాక్టీస్ చేస్తూ వారానికి ఆరు రోజులు ఇంటి వద్దే క్లినిక్ నడుపుతున్నారు. తన చివరి క్షణం వరకు చాలా చురుకుగా సేవ చేస్తూ వారు 2021 అక్టోబర్ 14 న 77 సంవత్సరాల వయసులో ఎటువంటి సమస్య లేకుండా నిద్రలో కన్నుమూసారు. వారి కుటుంబ సభ్యులు మరియు వైబ్రియానిక్స్ సోదరులు వారు లేని లోటు పట్ల బాధా తప్త హృదయులయ్యారు.  

శ్రీ కేశవరావు బంగాల్ కర్ ^{10300…ఇండియా}  మహారాష్ట్రలో నాగపూర్ నుండి 2020 డిసెంబర్ 25 న 85 సంవత్సరాల వయసులో తన శరీరాన్ని విడిచి స్వర్గస్తులయ్యారు. ముంబైలోని ధర్మక్షేత్రంలో శిక్షణ పొందిన మొదటి బ్యాచ్ ప్రాక్టీషనర్లకు చెందిన వారు. వీరు చురుగ్గా ఉన్నప్పుడు చాలా సంవత్సరాలు పాటు అందించిన వైబ్రియానిక్స్  వైద్యసేవలు మరువలేనివి.