అదనంగా
Vol 17 సంచిక 4
జూలై / ఆగస్టు 2026
1. ఆరోగ్య వ్యాసం
మీ మూత్రపిండాలను సంరక్షించుకోండి!
“మానవ శరీరం శాశ్వతమైనది కాదు. ఇది క్షీణించే మాంసంతోనూ, అపవిత్ర విసర్జనలతోనూ కూడి ఉంటుంది. అయితే, ఇదే శరీరంలో పవిత్రమైన భావాలు కూడా నిక్షిప్తమై ఉన్నాయి. ఈ దాగి ఉన్న అమూల్య నిధిని సంరక్షించడానికే మీరు శరీరాన్ని సక్రమంగా కాపాడుకోవాలి. ఆ నిధిని వెలికితీసి సద్వినియోగం చేసుకున్న తర్వాత ఈ శరీరాన్ని విడిచిపెట్టవచ్చు. జీవితాన్ని గడపడానికి ఇదే సరైన మార్గం.” — సత్య సాయిబాబా¹
1. మూత్రపిండాల వ్యవస్థ, నిర్మాణం మరియు పనితీరు
1.1 మూత్రపిండాలు (కిడ్నీలు) మూత్రవ్యవస్థలో అత్యంత ముఖ్యమైన, ప్రాథమిక అవయవాలు. ఇవి మన శరీరంలోని విసర్జక వ్యవస్థలో కీలక భాగంగా ఉండి, రక్తాన్ని వడపోయడం, శరీరంలోని ఎలక్ట్రోలైట్ల సమతుల్యతను కాపాడడం, రక్త పరిమాణం మరియు రక్తపోటును నియంత్రించడం వంటి అత్యంత ముఖ్యమైన విధులను నిర్వహిస్తాయి.2,3
1.2 సాధారణంగా ప్రతి వ్యక్తికి పిడికిలి పరిమాణంలో, చిక్కుడు గింజ ఆకారంలో ఉండే మూత్రపిండాలు రెండు
mass index. Each kidneవెన్నెముకకు ఇరువైపులా, దిగువ వెన్ను భాగంలో, పక్కటెముకల క్రింద సురక్షితంగా ఉంటాయి. కుడి మూత్రపిండం ఎడమ మూత్రపిండం కంటే కొద్దిగా చిన్నదిగా ఉంటుంది. వీటి బరువు వ్యక్తి ఎత్తు, బరువు, వయస్సు మరియు శరీర ద్రవ్యరాశి సూచిక (BMI)పై ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రతి మూత్రపిండంలో నెఫ్రాన్లు (Nephrons) అని పిలువబడే పది లక్షలకు పైగా వడపోత యూనిట్లు ఉండి, అవి మూత్రాన్ని తయారు చేసే సంక్లిష్ట ప్రక్రియను నిర్వహిస్తాయి. యురెటర్లు (Ureters) ప్రతి మూత్రపిండాన్ని మూత్రాశయంతో (Urinary Bladder) అనుసంధానించే కండరాలతో కూడిన గొట్టాలు. మూత్రాశయం ఒక సంచిలాంటి కండరాల అవయవం. ఇది మూత్రాన్ని శరీరం నుంచి బయటకు విసర్జించే వరకు తాత్కాలికంగా నిల్వ చేస్తుంది. ప్రతి 10–15 సెకన్లకు, మూత్రవాహినుల ద్వారా కొద్దికొద్దిగా మూత్రం మూత్రాశయంలోకి చేరుతుంది. సాధారణంగా ఆరోగ్యవంతమైన వయోజనుని మూత్రాశయం సుమారు అర లీటరు మూత్రాన్ని 2 నుండి 5 గంటల వరకు నిల్వ ఉంచగలదు. మూత్రనాళం (Urethra) అనేది మూత్రాశయం నుంచి మూత్రాన్ని శరీరం వెలుపలికి తీసుకెళ్లే గొట్టం. మూత్రాశయ ద్వారం చుట్టూ రబ్బరు బ్యాండ్ల వలె ఉండే రెండు స్పింక్టర్ కండరాలు (Sphincter Muscles) మూత్రం అనుకోకుండా బయటకు కారకుండా నిరోధిస్తాయి. మూత్రాశయంలోని నరాలు మూత్రవిసర్జన చేయాల్సిన సమయం వచ్చినప్పుడు వ్యక్తికి సంకేతాలను అందిస్తాయి. ప్రతి మూత్రపిండం పైభాగంలో ఉండే అడ్రినల్ గ్రంథి (Adrenal Gland), అంతఃస్రావ గ్రంథిగా (Endocrine Gland) తన స్వతంత్ర విధులను నిర్వహించడంతో పాటు, రక్తపోటు మరియు శరీరంలోని ద్రవాల సమతుల్యతను నియంత్రించడంలో మూత్రపిండాలతో సన్నిహితంగా కలిసి పనిచేస్తుంది. 2-9
1.3 మూత్రపిండాల పనితీరులో మూడు ప్రధాన ప్రక్రియలు: రక్తం మూత్రపిండ ధమనుల (Renal Arteries)
cells and most proteins ద్వారా మూత్రపిండాల్లోకి ప్రవేశించిన తర్వాత, మొదట నెఫ్రాన్లలో వడపోత (Filtration) జరుగుతుంది. రక్తపోటు ప్రభావంతో నీరు, యూరియా, క్రియాటినిన్, ఆమ్లాలు, లవణాలు మరియు గ్లూకోజ్ సూక్ష్మ వడపోతల ద్వారా బయటకు వెళ్తాయి. అయితే రక్తకణాలు మరియు అధిక భాగం ప్రోటీన్లు రక్తప్రవాహంలోనే మిగిలిపోతాయి. ఆ తరువాత పునఃశోషణ (Reabsorption) ప్రక్రియ జరుగుతుంది. ఇందులో గ్లూకోజ్, అమినో ఆమ్లాలు, ఖనిజాలు మరియు వడపోయబడిన నీటిలో ఎక్కువ భాగం తిరిగి రక్తంలోకి తీసుకోబడతాయి. చివరగా స్రావం (Secretion) ప్రక్రియలో అదనపు వ్యర్థ పదార్థాలు, అధిక ఆమ్లాలు, మందుల అవశేషాలు మరియు విషపదార్థాలు రక్తం నుంచి క్రియాశీలకంగా మూత్రపిండ గొట్టాల్లోకి (Renal Tubules) పంపబడతాయి. మిగిలిన ద్రవమే మూత్రంగా మారి, మూత్రపిండాల నుంచి మూత్రవాహినుల ద్వారా మూత్రాశయానికి చేరుతుంది.²⁻⁹
1.4 అద్భుతమైన మూత్రపిండాలు! మానవ శరీరంలో సుమారు 5 లీటర్ల రక్తం మాత్రమే ఉన్నప్పటికీ, మూత్రపిండాలకు ప్రతి నిమిషానికి సుమారు 1.2 లీటర్ల రక్తం, అంటే రోజుకు దాదాపు 1,700 లీటర్ల రక్తం
చేరుతుంది. రక్తంలో సుమారు 55% ప్లాస్మా (మిగిలిన 45% రక్తకణాలు) ఉంటుంది. అందువల్ల రోజుకు దాదాపు 950 లీటర్ల ప్లాస్మా మూత్రపిండాల గుండా ప్రవహిస్తుంది. ఇందులో సుమారు 180 లీటర్లు వడపోయబడి శుద్ధి చేయబడతాయి. అయినప్పటికీ, వాటిలో 2 లీటర్ల కంటే తక్కువ మాత్రమే మూత్రంగా శరీరం వెలుపలికి వెళ్తుంది. మిగిలిన ద్రవం తిరిగి శోషించబడి శరీరంలో పునర్వినియోగం అవుతుంది. సుమారు 300 గ్రాముల బరువు మాత్రమే ఉన్న మూత్రపిండాలు, అత్యంత ఆధునిక రసాయన శుద్ధి కేంద్రం (Chemical Refinery) వలె నిరంతరం శరీర ద్రవాలను వడపోయడం, సమతుల్యం చేయడం మరియు శుద్ధి చేయడం వంటి కీలక బాధ్యతలను నిర్వహిస్తాయి.²⁻⁹
అదనంగా, మూత్రపిండాలు రక్తంలోని ఆమ్ల-క్షార (pH) సమతుల్యతను నియంత్రిస్తాయి, అవసరమైనప్పుడు గ్లూకోజ్ను ఉత్పత్తి చేస్తాయి, అలాగే రెండు ముఖ్యమైన హార్మోన్లను ఉత్పత్తి చేస్తాయి—కాల్సిట్రియోల్ (Calcitriol), ఇది విటమిన్ D యొక్క క్రియాశీల రూపంగా ఉండి కాల్షియం శోషణకు సహాయపడుతుంది; మరియు ఎరిథ్రోపోయెటిన్ (Erythropoietin), ఇది ఎర్ర రక్తకణాల ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహిస్తుంది. సారాంశంగా చెప్పాలంటే, మూత్రపిండాలు మన రక్తాన్ని నిరంతరం శుద్ధి చేసే, అలసట తెలియని, నిశ్శబ్ద హీరోలు!²⁻⁹
2. మూత్రపిండాల ఆరోగ్యాన్ని అంచనా వేసే ప్రమాణాలు
మూత్రపిండాల ఆరోగ్యాన్ని రక్తపరీక్షలు, మూత్రపరీక్షలు, అలాగే కొన్ని శారీరక సూచికల ఆధారంగా అంచనా వేస్తారు.
2.1 సీరమ్ క్రియాటినిన్ పరీక్ష: క్రియాటినిన్ అనేది కండరాల సహజ విచ్ఛిన్న ప్రక్రియ మరియు రోజువారీ శారీరక
కార్యకలాపాల వల్ల ప్రతిరోజూ స్థిరమైన పరిమాణంలో ఉత్పత్తి అయ్యే వ్యర్థ పదార్థం. దీని పరిమాణం వ్యక్తి కండరాల పరిమాణం, వయస్సు, ఆహారం మరియు శారీరక శ్రమపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, శరీర నిర్మాణ వ్యాయామం (బాడీ బిల్డింగ్) చేసే వ్యక్తుల్లో క్రియాటినిన్ స్థాయి సహజంగానే ఎక్కువగా ఉంటుంది. క్రియాటినిన్ రక్తప్రవాహంలోకి చేరిన తర్వాత, ఆరోగ్యకరమైన మూత్రపిండాలు దాదాపు మొత్తాన్ని వడపోసి మూత్రం ద్వారా బయటకు పంపిస్తాయి. సాధారణ రక్తపరీక్ష ద్వారా సీరమ్ క్రియాటినిన్ స్థాయిని నిర్ధారించవచ్చు. ఇది మూత్రపిండాల వడపోత సామర్థ్యాన్ని తెలియజేసే విశ్వసనీయమైన జీవసూచిక (బయోమార్కర్). సాధారణంగా సీరమ్ క్రియాటినిన్ స్థాయి మహిళల్లో 0.5 నుంచి 1.1 mg/dL, పురుషుల్లో 0.7 నుంచి 1.3 mg/dL మధ్య ఉంటుంది. క్రియాటినిన్ స్థాయి పెరగడం మూత్రపిండాలు రక్తాన్ని సరిగా వడపోసలేకపోతున్నాయనే సంకేతం కావచ్చు. అయితే, శరీరంలో నీటి కొరత (డీహైడ్రేషన్), కండరాల వ్యాధులు లేదా గాయాలు, అధిక ప్రోటీన్ ఆహారం, తీవ్రమైన వ్యాయామం, గర్భధారణ సమయంలో ఏర్పడే కొన్ని ఆరోగ్య సమస్యలు లేదా కొన్ని మందుల వాడకం వల్ల కూడా ఈ స్థాయి పెరగవచ్చు. క్రియాటినిన్ స్థాయి పెరిగినప్పుడు సాధారణంగా ఆకలి తగ్గడం, వికారం, వాంతులు, చర్మ దురద, రక్తహీనత వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. వ్యాధి ముదిరిన దశల్లో శ్వాస తీసుకోవడంలో కూడా ఇబ్బంది కలగవచ్చు. క్రియాటినిన్ స్థాయి తక్కువగా ఉండటం చాలా అరుదు. ఇది ప్రధానంగా పోషకాహార లోపం, నరాల సంబంధిత వ్యాధులు, వృద్ధాప్యం లేదా దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యం వల్ల కండరాలు క్షీణించడం వంటి కారణాల వల్ల సంభవిస్తుంది. 2,9-13
2.2 అంచనా గ్లోమెరులార్ వడపోత రేటు (eGFR – Estimated Glomerular Filtration Rate) మూత్రపిండాల
పనితీరును అత్యంత ఖచ్చితంగా అంచనా వేసే పరీక్షల్లో eGFR ఒకటి. ఇది మూత్రపిండాలు ఒక నిమిషంలో ఎంత మిల్లీలీటర్ల (mL) రక్తాన్ని వడపోస్తున్నాయో తెలియజేస్తుంది. రక్తంలోని సీరమ్ క్రియాటినిన్ స్థాయితో పాటు రోగి వయస్సు, లింగం, శరీర పరిమాణం వంటి అంశాలను గణిత సూత్రం ద్వారా కలిపి eGFR విలువను లెక్కిస్తారు. 90 mL/min/1.73 m² లేదా అంతకంటే ఎక్కువ eGFR ఉండటం సాధారణమైన, ఆరోగ్యకరమైన మూత్రపిండాల పనితీరుకు సూచన. దీనికంటే తక్కువ విలువ ఉంటే మూత్రపిండాల పనితీరు తగ్గుతున్నట్లు భావిస్తారు. దీర్ఘకాలిక మూత్రపిండాల వ్యాధి (Chronic Kidney Disease - CKD) ఏ దశలో ఉందో నిర్ధారించడంలో కూడా eGFR ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది. 9-13
2.3 రక్త యూరియా నైట్రోజన్ (BUN – Blood Urea Nitrogen) పరీక్ష: ప్రోటీన్ల జీర్ణక్రియ సమయంలో కాలేయం యూరియా అనే వ్యర్థ పదార్థాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఇది నైట్రోజన్ రూపంలో రక్తం ద్వారా మూత్రపిండాలకు చేరి, అక్కడ వడపోయబడి మూత్రం ద్వారా బయటకు వెళ్లిపోతుంది. BUN పరీక్ష రక్తంలో మిగిలి ఉన్న యూరియా నైట్రోజన్ పరిమాణాన్ని కొలుస్తుంది. దీని సాధారణ స్థాయి వయస్సు, లింగాన్ని బట్టి మారుతుంది. వయోజన మహిళల్లో ఇది 6–21 mg/dL, పురుషుల్లో 8–24 mg/dL మధ్య ఉంటుంది. BUN స్థాయి పెరగడానికి శరీరంలో నీటి కొరత (డీహైడ్రేషన్), అధిక ప్రోటీన్ ఆహారం లేదా మూత్రపిండాల పనితీరు తగ్గడం వంటి కారణాలు ఉండవచ్చు. అయితే BUN మరియు క్రియాటినిన్ రెండింటి స్థాయిలు ఒకేసారి పెరిగి ఉంటే, అది మూత్రపిండాల పనితీరులో లోపం ఉన్నట్లు బలంగా సూచిస్తుంది.13,14
2.4 మూత్ర పరీక్షలు: uACR (Urine Albumin-to-Creatinine Ratio): మూత్రపిండాలు దెబ్బతినడం ప్రారంభమైన తొలి దశను గుర్తించడానికి ఉపయోగించే ముఖ్యమైన స్క్రీనింగ్ పరీక్ష ఇది. మూత్రంలో ఆల్బుమిన్ అనే ప్రోటీన్ 30 mg/g కంటే ఎక్కువగా ఉంటే, అది మూత్రపిండాల నష్టం ప్రారంభమైన సంకేతంగా పరిగణిస్తారు. మూత్రంలో తరచూ దట్టమైన నురుగు లేదా బుడగలు కనిపించడం కూడా అధిక ప్రోటీన్ ఉన్నట్లు సూచించవచ్చు. మూత్ర విశ్లేషణ (Urinalysis), ఇది త్వరితగతిన చేసే స్క్రీనింగ్ పరీక్ష. దీని ద్వారా మూత్రంలో ఎర్ర రక్తకణాలు, తెల్ల రక్తకణాలు, ఇన్ఫెక్షన్ లేదా ప్రోటీన్ లీకేజీ ఉన్నాయో లేదో తెలుసుకోవచ్చు. మూత్ర కల్చర్ పరీక్ష (Urine Culture), మూత్రనాళ ఇన్ఫెక్షన్ (UTI)కు కారణమయ్యే బ్యాక్టీరియా లేదా ఫంగస్ను గుర్తించడానికి ఈ పరీక్ష ఉపయోగపడుతుంది. తద్వారా సకాలంలో చికిత్స అందించి, ఇన్ఫెక్షన్ మూత్రపిండాలకు వ్యాపించకుండా నివారించవచ్చు. 2,9,13-15
2.5 మూత్రపిండాల వ్యాధికి ఇతర సూచనలు: శరీరంలో సోడియం, పొటాషియం, కాల్షియం, ఫాస్ఫరస్ వంటి
ఎలక్ట్రోలైట్ల స్థాయిలలో అసమతుల్యత, నియంత్రణలో లేని అధిక రక్తపోటు, అలాగే మూత్రం రంగులో మార్పులు కూడా మూత్రపిండాల సమస్యలకు సూచనలుగా పరిగణించబడతాయి. మూత్రం రంగు, వాసన మూత్రపిండాలు మరియు మూత్రాశయ ఆరోగ్యాన్ని అంచనా వేయడానికి ప్రారంభ సంకేతాలుగా ఉపయోగపడతాయి. ఇవి డీహైడ్రేషన్, ఇన్ఫెక్షన్ లేదా మూత్రపిండాలపై అధిక ఒత్తిడి వంటి సమస్యలను ముందుగానే గుర్తించడంలో సహాయపడతాయి. సాధారణ ఆరోగ్యకరమైన మూత్రం స్పష్టంగా, లేత గడ్డి రంగు లేదా పారదర్శక పసుపు రంగులో ఉంటుంది. ముదురు పసుపు లేదా తేనె రంగులో ఉంటే, శరీరానికి మరింత నీరు అవసరమని సూచిస్తుంది. గోధుమ రంగులో ఉంటే అది కాలేయ సమస్య లేదా తీవ్రమైన డీహైడ్రేషన్కు సంకేతం కావచ్చు. టీ లేదా కోలా రంగులో ఉండే ముదురు గోధుమ రంగు మూత్రం మూత్రపిండాల వ్యాధి లేదా వైఫల్యాన్ని సూచించే అవకాశం ఉంది. ఇలాంటి మార్పులు ముఖ్యంగా మహిళలు, వృద్ధులు, అలాగే కుటుంబంలో మూత్రపిండాలు లేదా మూత్రాశయ రాళ్ల చరిత్ర ఉన్నవారిలో ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. ఆహారం లేదా మందుల వల్ల కాకుండా ఇలాంటి మార్పులు కొన్ని రోజులకుపైగా కొనసాగితే, తప్పనిసరిగా వైద్యులను సంప్రదించాలి. 16,17
3. మూత్రపిండాల సంబంధిత వ్యాధులు
3.1 మూత్రనాళ ఇన్ఫెక్షన్ (UTI – Urinary Tract Infection): మూత్రనాళ వ్యవస్థలో మూత్రాశయం, మూత్రనాళం
pungent smell can indicate a bacteria(యూరేథ్రా), మూత్రపిండాలు ఉంటాయి. మూత్రనాళ ఇన్ఫెక్షన్ (UTI) అనేది సాధారణంగా బ్యాక్టీరియా వల్ల కలిగే ఇన్ఫెక్షన్ కారణంగా ఏర్పడే వాపు. ఇది ఎక్కువగా దిగువ మూత్రనాళంలో సంభవిస్తుంది. దీని ప్రధాన లక్షణాలు మూత్రవిసర్జన సమయంలో నొప్పి లేదా మంట, అలాగే మూత్రం ఎర్రటి ఛాయ, ఆకుపచ్చటి రంగు లేదా మసకగా కనిపించడం. మహిళల్లో మూత్రనాళం చిన్నగా ఉండి, మలద్వారానికి దగ్గరగా ఉండటం వల్ల ఈ సమస్య ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. మూత్రం నుంచి దుర్వాసన లేదా ఘాటైన వాసన రావడం మూత్రనాళం (యూరేథ్రైటిస్), మూత్రాశయం (సిస్టైటిస్ – అత్యంత సాధారణం) లేదా మూత్రపిండాలు (పైలోనెఫ్రైటిస్ – తక్కువగా కనిపించినప్పటికీ మరింత తీవ్రమైనది)లో బ్యాక్టీరియా ఇన్ఫెక్షన్ ఉన్నట్లు సూచించవచ్చు. ఇతర లక్షణాల్లో తరచుగా మూత్రవిసర్జన చేయాలనిపించడం, మూత్రాశయం ఖాళీగా ఉన్నప్పటికీ మూత్రం రావాలనే భావన, మూత్రంలో రక్తం కనిపించడం, గజ్జలు లేదా పొత్తికడుపు దిగువ భాగంలో ఒత్తిడి లేదా నొప్పి ఉంటాయి. ఇన్ఫెక్షన్ తీవ్రమైతే జ్వరం, చలి, నడుము దిగువ భాగం లేదా ప్రక్క భాగంలో తీవ్రమైన నొప్పి, వికారం లేదా వాంతులు కూడా కలగవచ్చు. 18-22
3.2 మూత్రపిండాల రాళ్లు (Kidney Stones / Renal Calculi / Nephrolithiasis): మూత్రపిండాల రాళ్లు పురుషుల్లో
ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. మూత్రంలో ఏర్పడిన స్ఫటికాలు (క్రిస్టల్స్) కలిసిపోవడం వల్ల రాళ్లు ఏర్పడతాయి. ఇవి మూత్రపిండాలు, మూత్రాశయం లేదా మూత్రవాహిక (యూరేటర్)లో ఏర్పడి మూత్ర ప్రవాహానికి ఆటంకం కలిగిస్తాయి. దీని లక్షణాలు UTI లక్షణాలను పోలి ఉంటాయి. ముఖ్యంగా నడుము దిగువ భాగం, ప్రక్క భాగం లేదా పొత్తికడుపులో తీవ్రమైన నొప్పి, తరచుగా లేదా అత్యవసరంగా మూత్రవిసర్జన చేయాలనిపించడం కనిపిస్తాయి. ఇసుక రేణువు పరిమాణంలో ఉండే చిన్న రాళ్లు కొన్నిసార్లు నొప్పితో కూడినప్పటికీ మూత్రం ద్వారా బయటకు వెళ్లిపోతాయి. పెద్ద రాళ్లు మాత్రం యూరేటర్ లేదా యూరేథ్రాలో చిక్కుకుపోవచ్చు. అధిక ఆక్సలేట్, సోడియం, చక్కెర కలిగిన ఆహారం, తక్కువ కాల్షియం తీసుకోవడం, విటమిన్-C లేదా కాల్షియం సప్లిమెంట్లను అధికంగా వాడడం, తగినంత నీరు తాగకపోవడం ప్రధాన కారణాలు. జంతు మాంసకృత్తులు (అనిమల్ ప్రోటీన్లు) అధికంగా తీసుకోవడం వల్ల యూరిక్ యాసిడ్ రాళ్లు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. స్ట్రాంగ్యూరియా (Strangury) అనేది మూత్రపిండాల రాళ్లు లేదా కణితి వంటి అంతర్లీన సమస్యలకు హెచ్చరిక సంకేతం. ఇందులో మూత్రవిసర్జన చేయాలనే తీవ్రమైన, నిరంతర కోరికతో పాటు పొత్తికడుపు దిగువ భాగంలో బాధాకరమైన కండరాల సంకోచాలు ఏర్పడతాయి. ఎక్కువ ఒత్తిడి చేసినప్పటికీ ఒక్కోసారి కొద్దికొద్దిగా మాత్రమే మూత్రం వస్తుంది. 23,24
3.3 నిద్రలో మూత్రవిసర్జన (Bedwetting / Nocturnal Enuresis) నిద్రలో మూత్రవిసర్జన అనేది నిద్రిస్తున్నప్పుడు అనుకోకుండా మూత్రం పోవడం. ఇది పిల్లలతో పాటు యుక్తవయస్కులు, పెద్దవారిలో కూడా కనిపించవచ్చు. చాలా మంది పిల్లల్లో వయస్సు పెరిగే కొద్దీ మూత్రాశయ నియంత్రణ మెరుగుపడి, ఈ సమస్య సహజంగానే తగ్గిపోతుంది. అయితే, 12 సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న పిల్లల్లో వరుసగా మూడు నెలల పాటు వారానికి కనీసం రెండుసార్లు మంచం తడపడం కొనసాగితే, దానిని పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది. ఈ సమస్య సాధారణంగా తీవ్రమైనది కాకపోయినా, పిల్లల్లో మరియు కుటుంబ సభ్యుల్లో మానసిక ఒత్తిడిని కలిగించవచ్చు. దీనికి వంశపారంపర్య కారణాలు లేదా అంతర్లీన ఆరోగ్య సమస్యలు కారణం కావచ్చు. ముఖ్య కారణాల్లో మూత్రాశయం పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందకపోవడం, గాఢనిద్ర, నరాల సంబంధిత సమస్యలు, మూత్ర ఉత్పత్తిని నియంత్రించే వాసోప్రెసిన్ (ADH – Anti-diuretic Hormone) హార్మోన్ తక్కువగా ఉండడం, అలాగే మలబద్ధకం, UTI, మధుమేహం లేదా స్లీప్ అప్నియా వంటి ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నాయి. ఈ సమస్య ఉన్నవారు నిద్రకు కనీసం రెండు గంటల ముందు నుంచి నీరు లేదా ఇతర ద్రవాలు తాగకుండా ఉండటం మంచిది. 25
3.4 హీమాట్యూరియా (Haematuria) హీమాట్యూరియా అంటే మూత్రంలో ఎర్ర రక్తకణాలు ఉండటం. ఇది సాధారణంగా
మూత్రం గులాబీ లేదా ఎర్రటి రంగులో కనిపించడం ద్వారా గుర్తించవచ్చు. ఇది నిర్లక్ష్యం చేయకూడని ఒక హెచ్చరిక సంకేతం. కొన్నిసార్లు మూత్రంలో రక్తం కంటికి కనిపించకపోయినా, ప్రయోగశాల పరీక్ష ద్వారా మాత్రమే గుర్తించవచ్చు. దీనికి UTI, తిత్తులు (సిస్ట్లు), తీవ్రమైన వ్యాయామం, మూత్రవ్యవస్థకు గాయాలు, పురుషుల్లో ప్రోస్టేట్ గ్రంథి విస్తరించడం, మహిళల్లో ఎండోమెట్రియోసిస్, ఎర్ర రక్తకణాలను ప్రభావితం చేసే సికిల్ సెల్ వ్యాధి, మూత్రపిండాల వ్యాధులు లేదా క్యాన్సర్ వంటి కారణాలు ఉండవచ్చు. 26
3.5 తీవ్రమైన మూత్రపిండాల వ్యాధులు
మూత్రపిండాల వ్యాధిని తరచుగా ‘నిశ్శబ్ద హంతకుడు’ (Silent Killer) అని పిలుస్తారు. ఎందుకంటే, మూత్రపిండాలు గణనీయంగా దెబ్బతిన్నప్పటికీ తమ పనిని సమర్థంగా
kidney function has already been lost. Chronic kidney disease (CKD)
and nephropathy, usually caused by chronicనిర్వహిస్తాయి. అందువల్ల, మూత్రపిండాల పనితీరులో 60% వరకు తగ్గుదల వచ్చిన తర్వాతే లక్షణాలు కనిపించే అవకాశం ఉంది. దీర్ఘకాలిక మూత్రపిండాల వ్యాధి (CKD) మరియు నెఫ్రోపతి (Nephropathy) సాధారణంగా దీర్ఘకాలంగా నియంత్రణలో లేని అధిక రక్తపోటు మరియు మధుమేహం వల్ల ఏర్పడతాయి. ఇవి నెలలు లేదా సంవత్సరాల కాలంలో నెమ్మదిగా అభివృద్ధి చెంది, సాధారణంగా శాశ్వతంగా ఉంటాయి. అధిక రక్తపోటు మరియు మూత్రపిండాల మధ్య ప్రమాదకరమైన ద్విముఖ సంబంధం ఉంది. అధిక రక్తపోటు మూత్రపిండాలను దెబ్బతీస్తుంది. అదే సమయంలో దెబ్బతిన్న మూత్రపిండాలు కూడా అధిక రక్తపోటుకు కారణమవుతాయి. అంతేకాకుండా, శరీరంలో ఉప్పు, నీరు నిల్వ ఉండేలా చేసి ఈ సమస్యను మరింత తీవ్రతరం చేస్తాయి. దీంతో ఒక దుష్చక్రం ఏర్పడుతుంది. CKD ఐదు దశల్లో అభివృద్ధి చెందుతుంది. మొదటి దశలో స్వల్పంగా ప్రారంభమై, చివరి దశలో మూత్రపిండాల వైఫల్యానికి చేరుతుంది. సాధారణంగా మూడవ దశలో మాత్రమే ఈ లక్షణాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి – తరచుగా మూత్రవిసర్జన, అలసట, ఆకలి తగ్గడం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, చేతులు, చీలమండలు, పాదాలు వాపు రావడం, కళ్ల చుట్టూ ఉబ్బరం, మూత్రంలో నురుగు లేదా బుడగలు కనిపించడం, చర్మం పొడిబారడం మరియు దురద, చర్మం ముదురు రంగులోకి మారడం, తిమ్మిర్లు, కండరాలు పట్టేయడం, అధిక రక్తపోటు, వికారం లేదా వాంతులు, ఏకాగ్రత లోపించడం, నిద్ర సమస్యలు. ఈ లక్షణాలతో పాటు నెఫ్రోపతి ఉన్నవారిలో మూత్రంలో నిరంతరం ప్రోటీన్ కనిపించడం కూడా ఒక ముఖ్యమైన లక్షణం. పాలీసిస్టిక్ కిడ్నీ వ్యాధి (PKD)లో వంశపారంపర్య కారణాల వల్ల మూత్రపిండాల్లో అనేక తిత్తులు (సిస్ట్లు) ఏర్పడి, కాలక్రమేణా అధిక రక్తపోటు మరియు మూత్రపిండాల వైఫల్యానికి దారితీయవచ్చు. 2,27,28
3.6 మూత్రపిండాలను ప్రభావితం చేసే ఇతర రుగ్మతలు మూత్రపిండాలను ప్రభావితం చేసే ఇతర రుగ్మతల్లో
hఅసిడోసిస్ (Acidosis) ఒకటి. ఇందులో మూత్రపిండాలు శరీరంలోని అదనపు ఆమ్లాన్ని తొలగించలేకపోవడంతో అది రక్తంలో పేరుకుపోతుంది. తీవ్ర నెఫ్రైటిస్ (Acute Nephritis)లో మూత్రపిండాలు వాపుకు గురవుతాయి. అజోటీమియా (Azotaemia)లో నత్రజని (నైట్రోజన్) వ్యర్థ పదార్థాలు రక్తంలో పేరుకుపోతాయి. హైడ్రోనెఫ్రోసిస్ (Hydronephrosis)లో మూత్రప్రవాహ వ్యవస్థలో అడ్డంకి ఏర్పడుతుంది. ప్రోటీనూరియా (Proteinuria)లో మూత్రంలో ప్రోటీన్ మోతాదు అధికంగా ఉండటం మూత్రపిండాల దెబ్బతినడానికి సంకేతం. యూరీమియా (Uraemia)లో మూత్రపిండాలు శరీరంలోని విషపదార్థాలను తొలగించలేకపోవడంతో అవి రక్తంలో పేరుకుపోతాయి. మధుమేహం మరియు అధిక రక్తపోటు ఉన్నవారికి మూత్రపిండాల వ్యాధుల ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది. అలాగే ప్రమాదాలు, గాయాలు కూడా మూత్రపిండాలను దెబ్బతీయవచ్చు. 2
3.7 మూత్రపిండాల వైఫల్యం (Kidney Failure)
మూత్రపిండాల వైఫల్యం అకస్మాత్తుగా కూడా సంభవించవచ్చు. దీనిని తీవ్ర మూత్రపిండ గాయం (Acute Kidney Injury – AKI) అంటారు. ఇది తీవ్రమైన డీహైడ్రేషన్, విషపదార్థాల ప్రభావం లేదా మూత్రపిండాలకు రక్తప్రవాహం అకస్మాత్తుగా తగ్గిపోవడం వల్ల సంభవిస్తుంది. సకాలంలో చికిత్స అందిస్తే ఇది చాలాసార్లు కోలుకునే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే, మూత్రపిండాల వ్యాధి చివరి దశలో మూత్రపిండాలు పూర్తిగా పనిచేయడం ఆగిపోతే, డయాలిసిస్ లేదా మూత్రపిండ మార్పిడి (కిడ్నీ ట్రాన్స్ప్లాంట్) మాత్రమే చికిత్సా మార్గాలు. 9
3.7.1 డయాలిసిస్
డయాలిసిస్ మూత్రపిండాల అన్ని విధులను పూర్తిగా భర్తీ చేయలేదు. ముఖ్యంగా రక్తం తయారీలో మరియు ఎముకల

జీవక్రియకు సంబంధించిన విధులను అది నిర్వహించలేకపోతుంది. అందువల్ల డయాలిసిస్ పొందుతున్న రోగుల్లో రక్తహీనత, ఎముకల జీవక్రియలో లోపాలు, అధిక రక్తపోటు లేదా శారీరక సామర్థ్యం తగ్గడం వంటి సమస్యలు తలెత్తవచ్చు. 9
3.7.2 మూత్రపిండ మార్పిడి (Kidney Transplant)
సరిపడే దాత (డోనర్) లభించినప్పుడు మూత్రపిండ మార్పిడి అత్యుత్తమ చికిత్సా విధానంగా పరిగణించబడుతుంది.
అయితే మార్పిడి అనంతరం, శరీరం దాత మూత్రపిండాన్ని తిరస్కరించకుండా ఉండేందుకు జీవితాంతం రోగనిరోధక వ్యవస్థను అణిచివేసే మందులు (ఇమ్యూనోసప్రెసెంట్స్) తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. 9
4. ఒక్క మూత్రపిండంతో జీవితం!
మూత్రపిండాలు మన శరీరంలోని రిజర్వ్ అవయవాల్లో ఒకటి. ఇతర ముఖ్య అవయవాల మాదిరిగానే ఇవి కూడా జంటగా ఉంటాయి. దీనివల్ల శరీర సమతుల్యత (బైలాటరల్ సిమెట్రీ) కొనసాగడమే కాకుండా, ఒక మూత్రపిండు వ్యాధి లేదా గాయం వల్ల పనిచేయకపోతే మరొకటి ప్రత్యామ్నాయంగా పనిచేసే అవకాశం ఉంటుంది. చాలామంది ఒక్క మూత్రపిండంతో కూడా ఆరోగ్యంగా జీవించగలరు. ఒకవేళ ఎవరైనా ఒకే మూత్రపిండంతో జన్మించినా, సాధారణంగా వారి మొత్తం మూత్రపిండాల పనితీరు సాధారణంగానే ఉంటుంది. అలాగే అవసరమైన వారికి ఒక మూత్రపిండాన్ని దానం చేసినా, మిగిలిన మూత్రపిండు త్వరగా ఆ బాధ్యతను స్వీకరించి, మొదట ఉన్న మొత్తం పనితీరులో సుమారు 70% వరకు నిర్వహించగలదు. అయితే, ఒక్క మూత్రపిండు ఎక్కువగా పనిచేయాల్సి రావడం వల్ల గాయాలకు గురయ్యే అవకాశం కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది. అందువల్ల జీవితాంతం రక్తపోటు, సీరమ్ క్రియాటినిన్ వంటి పరీక్షలను క్రమం తప్పకుండా చేయించుకోవాలి. మార్పిడి చేసిన మూత్రపిండు సాధారణ మూత్రపిండు ఉన్న స్థానంలో కాకుండా, సాధారణంగా పెల్విస్ (కటి ప్రాంతం)లో అమర్చబడుతుంది. అందువల్ల అది సహజ మూత్రపిండం కంటే తక్కువ రక్షణలో ఉంటుంది. ఒక్క మూత్రపిండు మాత్రమే పనిచేస్తున్నవారు బాక్సింగ్, రెజ్లింగ్, మార్షల్ ఆర్ట్స్, ఫీల్డ్ లేదా ఐస్ హాకీ, ఫుట్బాల్ వంటి గాయాల ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉండే క్రీడలకు దూరంగా ఉండాలి. వైద్యుల సూచనల మేరకు తగిన ఆహారం తీసుకోవడం, తగినంత నీరు తాగడం వంటి విషయాల్లో ప్రత్యేక శ్రద్ధ వహించాలి. సజీవ దాత (Living Donor) నుంచి మార్పిడి చేసిన మూత్రపిండు సగటున 15 నుంచి 20 సంవత్సరాలు పనిచేస్తుంది. మరణించిన దాత (Deceased Donor) నుంచి పొందిన మూత్రపిండు సాధారణంగా 10 నుంచి 15 సంవత్సరాలు పనిచేస్తుంది. ఆ తరువాత అవసరమైతే మరోసారి మూత్రపిండ మార్పిడి చేయించుకోవచ్చు. 29-32
5. మూత్రపిండాల ఆరోగ్యానికి సూచనలు 2,11,33-37
➢ తగినంత నీరు తాగండి – శరీరాన్ని సహజంగా శుభ్రపరచడంలో ఇది ఎంతో ముఖ్యమైనది. సాధారణ ఆరోగ్యవంతులైన పెద్దలు రోజుకు 2 నుంచి 3 లీటర్ల స్వచ్ఛమైన నీరు తాగాలి. నీరే మూత్రపిండాల అత్యుత్తమ మిత్రుడు.
➢ మూత్రపిండాలకు అనుకూలమైన ఆహారం తీసుకోండి – పీచు పదార్థాలు సమృద్ధిగా ఉన్న పోషకాహారం, ఆరోగ్యకరమైన కొవ్వులు, మితమైన పరిమాణంలో అధిక నాణ్యత గల వృక్షాధారిత ప్రోటీన్లు తీసుకోండి. అధిక ఉప్పుకు బదులుగా తులసి, అల్లం, వెల్లుల్లి, పార్స్లీ, ఒరెగానో, రోజ్మేరీ, మిరియాలు వంటి సుగంధ ద్రవ్యాలను వాడండి. బెర్రీ పండ్లు (ముఖ్యంగా క్రాన్బెర్రీలు), చెర్రీలు, సిట్రస్ పండ్లు, అనాస, యాపిల్ వంటి పండ్లను ఆహారంలో చేర్చండి. అదనంగా చక్కెర కలపకుండా ఉండండి.
➢ మూత్రపిండాల వ్యాధి ముదిరిన దశలో ఉంటే ఆహారాన్ని సవరించుకోండి – మూత్రపిండాల పనితీరు గణనీయంగా తగ్గినవారు లేదా డయాలిసిస్ చేయించుకుంటున్నవారు ద్రవపదార్థాల తీసుకునే పరిమాణాన్ని నియంత్రించాలి. అలాగే పొటాషియం అధికంగా ఉండే అరటి, మామిడి, టమాటా, బంగాళాదుంప వంటి ఆహారాలు, ఫాస్ఫరస్ అధికంగా ఉండే పాల ఉత్పత్తులు, ముదురు రంగు కార్బొనేటెడ్ పానీయాలను పరిమితం చేయాలి.
➢ మూత్రపిండాలపై అనవసర ఒత్తిడి పడకుండా జాగ్రత్తపడండి – అధిక ఉప్పు, ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలు, చక్కెర కలిగిన పానీయాలు, మద్యపానం, పొగాకు వాడకాన్ని తగ్గించండి. ఆస్పిరిన్, ఐబుప్రోఫెన్ వంటి నొప్పి నివారణ మందులను అవసరమైనప్పుడు, వైద్యుల సలహాతో మాత్రమే వాడండి. ముఖ్యంగా కాల్షియం, విటమిన్-C వంటి సప్లిమెంట్లను అధిక మోతాదులో అవసరం లేకుండా తీసుకోవద్దు.
➢ మూత్రపిండాల ఆరోగ్యాన్ని క్రమం తప్పకుండా పరీక్షించుకోండి – ముఖ్యంగా అధిక రక్తపోటు, మధుమేహం, గుండె జబ్బులు, ఊబకాయం, కుటుంబంలో మూత్రపిండాల వ్యాధుల చరిత్ర, తరచూ మూత్రనాళ ఇన్ఫెక్షన్లు వచ్చే వారు లేదా దీర్ఘకాలంగా మందులు వాడేవారు సంవత్సరానికి కనీసం ఒకసారి మూత్రపిండాల పనితీరు పరీక్షలు చేయించుకోవడం ఎంతో అవసరం.
రెఫరెన్సులు మరియు లింకులు
- Sathya Sai Speaks, Summer Course, 17 May 2000, Brindavan: https://saispeaks.sathyasai.org/discourse/human-body-and-its-importance
- Structure and functions of kidneys: https://my.clevelandclinic.org/health/body/21824-kidney
- https://www.hopkinsmedicine.org/health/wellness-and-prevention/anatomy-of-the-urinary-system
- Function of kidneys video: https://www.youtube.com/watch?v=CShAIAD-ask
- https://byjus.com/biology/human-excretory-system/
- https://www.niddk.nih.gov/health-information/kidney-disease/kidneys-how-they-work
- https://www.urologyhealth.org/healthy-living/urologyhealth-extra/magazine-archives/winter-2023-kidney-lumps-n-bumps/insights-what-do-the-kidneys-do-and-why-do-we-have-two
- https://www.nuhospitals.com/blog/know-your-kidneys/
- https://www.era-online.org/publications/understanding-kidneys/
- Parameters of kidney health: https://medlineplus.gov/lab-tests/creatinine-test/
- Understanding creatinine levels: https://www.apollo247.com/diagnostic-health-topics/creatinine-serum/your-kidney-health-monitor-understanding-and-managing-creatinine-levels
- Ideal Creatinine level: https://www.youtube.com/watch?v=hoCmv7ZpxAg
- Kidney function tests: https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/21659-kidney-function-tests
- BUN blood test: https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/17684-blood-urea-nitrogen-bun-test
- Urine tests: https://www.healthline.com/health/normal-urine-test-results-chart
- Urine changes: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15357-urine-changes
- Colour of urine: https://www.kidney.org/kidney-topics/what-color-your-urine-means
- UTI basics: https://www.cdc.gov/uti/about/index.html
- UTI: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/9135-urinary-tract-infections
- https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22858-urethritis
- https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21203-bladder-inflammation-cystitis
- Kidney infection: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15456-kidney-infection-pyelonephritis
- Kidney stones: https://jsshospital.in/early-signs-of-kidney-stones/
- https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15604-kidney-stones
- Bedwetting: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15075-bedwetting
- Haematuria/Blood in urine: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15234-hematuria
- CKD: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15096-chronic-kidney-disease
- Diabetic nephropathy: https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/diabetes/diabetic-nephropathy-kidney-disease
- Organs in pairs: https://www.health.harvard.edu/blog/kidneys-eyes-ears-and-more-why-do-we-have-a-spare-202310202984
- https://www.kidney.org/kidney-topics/children-born-one-kidney#
- https://www.kidneyresearchuk.org/kidney-health-information/about-kidney-disease/living-with-one-kidney/
- https://www.health.harvard.edu/diseases-and-conditions/weak-kidneys-pay-attention-but-dont-worry-excessively
- Kidney friendly diet plan: https://www.kidneyfund.org/living-kidney-disease/healthy-eating-activity/kidney-friendly-eating-plan
- https://www.kidney.org/news-stories/spice-your-diet-7-kidney-friendly-seasonings
- https://www.healthline.com/health/kidney-cleanse#takeaway
- Kidney friendly fruits: https://www.medicinenet.com/what_fruit_is_good_for_kidneys/article.htm
- https://www.freseniuskidneycare.com/thrive-central/fruits-for-kidney-disease
____________________________________________________________________________________
2. వర్క్షాప్లు & సెమినార్లు
2.1 వ్యవస్థాపకుల సందేశం, సాయి నిలయం, పుణే, మహారాష్ట్ర, 1 మార్చి 2026
SVIRT ట్రైనింగ్ హెడ్ 10375, పుణేకు చెందిన మరో 12 మంది ప్రాక్టిషనర్లతో కలిసి, 2026 మార్చి 1న తమ స్వస్థలానికి విచ్చేసిన వ్యవస్థాపక దంపతులను మరియు వారి కుమార్తె, SVIRT సభ్యురాలు00030 ను హృదయపూర్వకంగా ఆహ్వానించారు. ఈ సందర్శన ఒక పరస్పర చర్చా సమావేశంతో ప్రారంభమైంది. ఇందులో డా. అగర్వాల్ ప్రాక్టిషనర్లు అడిగిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ఇచ్చి, ఉత్సాహంగా పాల్గొన్న అందరికి వైబ్రియానిక్స్ బ్యాడ్జ్లను అందజేశారు. అనంతరం సుమారు 50 మంది భక్తులు, పలువురు సమితి కన్వీనర్లు, అలాగే కార్యక్రమానికి ముఖ్య అతిథిగా విచ్చేసిన SSSO జాతీయ ఆధ్యాత్మిక సమన్వయకర్త శ్రీ కృష్ణ రేవణ్కర్ సమక్షంలో సాయి వైబ్రియానిక్స్ అవగాహన కార్యక్రమం నిర్వహించబడింది. దీపప్రజ్వలనతో కార్యక్రమం ప్రారంభమై, స్వాగత ప్రసంగం అనంతరం వ్యవస్థాపక దంపతులు తమ సందేశాలను అందించారు.
డా. అగర్వాల్, 1994లో స్వామివారి ఆశీస్సులతో పుట్టపర్తి మరియు వైట్ఫీల్డ్లలో సాయి వైబ్రియానిక్స్ ఎలా ఆవిర్భవించిందో వివరించారు. ప్రారంభ రోజుల్లో, ముఖ్యంగా విదేశాల నుంచి వచ్చిన అనేక మంది భక్తులకు ప్రశాంతి నిలయంలోని తమ ఆశ్రమ గదిలోనే శిక్షణ అందించిన విషయాన్ని పంచుకున్నారు. అలాగే వైబ్రేషన్ల సూక్ష్మ స్వభావం, వైబ్రియానిక్స్ రెమెడీలు ఎలా పనిచేస్తాయి, ఈ వైద్యసేవ ద్వారా రోగులకు సేవ చేయడానికి అవసరమైన అంకితభావం గురించి కూడా వివరించారు.
శ్రీమతి హేమ అగర్వాల్ తన స్వీయ వైద్యసేవలోని ప్రేరణాత్మక అనుభవాలను పంచుకోవడంతో పాటు, శ్రోతలు అడిగిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ఇచ్చారు. ప్రాక్టిషనర్లు తమ ప్రేమాభిమానాలకు, కృతజ్ఞతకు గుర్తుగా వ్యవస్థాపక దంపతులకు జ్ఞాపికలను అందజేశారు. ముఖ్యంగా వారికి బహూకరించిన అందమైన దగ్డూషేఠ్ గణపతి విగ్రహాన్ని వారు ఎంతో ఆనందంతో స్వీకరించారు. ఆరతితో కార్యక్రమం ముగియగా, అనంతరం ప్రసాదాన్ని పంపిణీ చేశారు.

2.2 వెస్ట్ లండన్, యునైటెడ్ కింగ్డమ్ ఆన్లైన్ సమావేశం, 17 మే 2026
యూకే కోఆర్డినేటర్ 02822 సాధారణ ప్రార్థనలతో సమావేశాన్ని ప్రారంభించి, ఉత్సాహంగా పాల్గొన్న 16 మంది సభ్యులకు స్వాగతం పలికారు.
సమావేశంలోని ముఖ్యాంశాలు: ప్రాక్టిషనర్ 02829, వృత్తిరీత్యా వైద్యురాలు, సోహమ్ సిరీస్ ఆఫ్ నేచురల్ హీలింగ్ (వాల్యూమ్ 6–7, పేజీ 4)లోని కరుణ – విశ్వశక్తి అనే అంశంపై ప్రసంగించారు. స్వామి నారాయణి సందేశాన్ని ఉటంకిస్తూ, ప్రాక్టిషనర్ పాత్ర వ్యాధిని నయం చేయడం కాదని, దైవిక కరుణకు వినయపూర్వకమైన సాధనంగా ఉండడమేనని వివరించారు. ప్రతి రోగిని ప్రేమతో, గౌరవంతో, పవిత్రమైన వ్యక్తిగా భావించి సేవ చేయాలని చెప్పారు. ఆప్యాయమైన చిరునవ్వు, శ్రద్ధగా వినడం, నిజమైన కరుణ (జాలి కాదు) రోగిలో భద్రతాభావాన్ని, విలువైన వ్యక్తిననే అనుభూతిని కలిగించి, వైద్యం స్వీకరించే మనసును పెంపొందిస్తాయని వివరించారు. అహంకారాన్ని విడిచిపెట్టి, తనలోనూ, రోగిలోనూ ఉన్న దైవత్వాన్ని గుర్తించినప్పుడు దైవిక వైద్యశక్తి సహజంగా ప్రవహిస్తుందని తెలిపారు. రోగిని కేవలం వ్యాధిగ్రస్తుడిగా కాకుండా, అంతర్లీనంగా సంపూర్ణుడు, పవిత్రుడు అని చూసినప్పుడే నిజమైన వైద్యం ప్రారంభమవుతుందని పేర్కొన్నారు.
ప్రాక్టిషనర్ 02802, జనరల్ ప్రాక్టీషనర్ (GP), తన ప్రజెంటేషన్లో చాలా వ్యాధులకు మానసిక–శారీరక (సైకోసోమాటిక్) కారణాలు ఉంటాయని వివరించారు. కోపం, ఆందోళన, భయం, మనసులో పగ వంటి ప్రతికూల భావోద్వేగాలను విడిచిపెట్టాల్సిన అవసరాన్ని నొక్కిచెప్పారు. ఆమె ప్రజెంటేషన్లో ఎమోషనల్ ఫ్రీక్వెన్సీ చార్ట్ ను చూపించి, 500 కంటే ఎక్కువ ఫ్రీక్వెన్సీ ఆరోగ్యానికి అనుకూలమని వివరించారు. ఈ స్థాయిని పెంచేందుకు హో'ఓపోనోపోనో (Ho'oponopono) ధృవీకరణ (Affirmation) ఒక ప్రభావవంతమైన మార్గమని తెలిపారు. అలాగే ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలికి అవసరమైన తొమ్మిది ముఖ్య స్తంభాలను వివరించారు. అవి: సమతుల్య పోషకాహారం, శారీరక వ్యాయామం మరియు లోతైన శ్వాస, మానసిక ప్రశాంతత మరియు తగిన నిద్ర, హానికరమైన అలవాట్లకు దూరంగా ఉండడం, నివారణాత్మక ఆరోగ్య పరీక్షలు, పరిశుభ్రత మరియు భద్రత, సామాజిక అనుబంధాలు మరియు సంబంధాలు, ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసం, ఆనందభరిత జీవనం. పూర్తి ప్రజెంటేషన్ ప్రాక్టిషనర్ల వెబ్సైట్లో Downloads విభాగంలోని Formsలో అందుబాటులో ఉంది.
ప్రాక్టిషనర్ 02894, కొందరు రోగులకు వారి వ్యాధులకు అనుగుణంగా విభూతి అద్భుతంగా ప్రత్యక్షమైన తన విశేష అనుభవాలను పంచుకున్నారు. ఆ విభూతి ప్రత్యక్షీకరణలు రోగుల ఆరోగ్య సమస్యలతో ప్రత్యక్ష సంబంధం ఉన్నట్లు అనిపించిందని తెలిపారు. అలాగే యూకే ప్రాక్టిషనర్ల అసాధారణ అనుభవాలు మరియు శతజయంతి సంచికలో ప్రచురించబడిన కేసు చరిత్రలను కూడా సమావేశంలో చదివి వినిపించారు.
ప్రసంగకర్తలు, తమ అనుభవాలను పంచుకున్నవారు మరియు సమావేశంలో పాల్గొన్న వారందరికీ కృతజ్ఞతలు తెలియజేస్తూ, ప్రశాంతత కోసం ప్రార్థన (Serenity Prayer) మరియు భక్తిపూర్వక కృతజ్ఞతా ప్రార్థనతో సమావేశం ముగిసింది.
ముఖ్యాంశాలు: క్రమం తప్పకుండా కేసు చర్చలు నిర్వహించడం ద్వారా ప్రాక్టిషనర్లలో ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతుంది, నేర్చుకునే అవకాశాలు విస్తరిస్తాయి. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో వైద్య సహాయం తీసుకోవడంతో పాటు, ఒత్తిడి తగ్గించే పద్ధతులను అనుసరించడం ద్వారా త్వరిత ఉపశమనం లభించి, స్వస్థత ప్రక్రియకు తోడ్పడుతుంది.

2.3 తొలి వార్షిక వర్చువల్ గ్లోబల్ రిఫ్రెషర్ సెమినార్, 30–31 మే 2026
ఈ రిఫ్రెషర్ సెమినార్ భారతదేశం, అమెరికా, ఫ్రాన్స్, న్యూజిలాండ్ దేశాలకు చెందిన 120 మందికి పైగా ప్రాక్టిషనర్లకు నిజమైన పునరుత్తేజాన్ని కలిగించింది. పాల్గొన్నవారి ఉత్సాహం, చురుకైన భాగస్వామ్యం, అత్యంత సానుకూల స్పందనలను దృష్టిలో ఉంచుకుని, ఇకపై ప్రాక్టిషనర్స్ రిఫ్రెషర్ కార్యక్రమాన్ని ప్రతి సంవత్సరం మే నెల చివరి వారాంతంలో నిర్వహించాలని నిర్ణయించారు.
మొదటి రోజు సీనియర్ టీచర్లు 10375 మరియు 11422, "వైబ్రియానిక్స్లో అభివృద్ధి చెందుతున్న విధానాలు" మరియు "ఉత్తమ కేసు చరిత్రలు ఎలా రాయాలి" అనే అంశాలపై ప్రసంగాలతో కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించారు. రెండవ రోజు వైబ్రియానిక్స్ టీచర్ 11567, వివిధ వ్యాధులకు అనుకూలమైన ఆహార నియమాల గురించి, పాటించాల్సినవి మరియు నివారించాల్సిన విషయాలతో కూడిన విలువైన మార్గదర్శకాన్ని అందించారు. అనంతరం గవర్నర్ 11964, SVIRT, దాని తొమ్మిది విభాగాలు (వింగ్స్), అలాగే ముఖ్యమైన పరిపాలనా విధానాలపై సమగ్ర అవలోకనాన్ని అందించారు.
రిఫ్రెషర్లో ప్రధాన ఆకర్షణగా నిలిచింది డా. అగర్వాల్ చేసిన అత్యంత స్ఫూర్తిదాయక ప్రసంగం. శ్రీమతి హేమ అగర్వాల్ తమ అనుభవపూర్వక సూచనలతో దానిని మరింత సమృద్ధిగా చేశారు. వారి సందేశంలోని ప్రధానాంశం ఏమిటంటే, స్వార్థరహిత ప్రేమతో, అరిషడ్వర్గాలకు అతీతమైన నిర్మల హృదయంతో చేసే వైద్యసేవే సాయి వైబ్రియానిక్స్ యొక్క నిజమైన సారాంశం. ప్రాక్టిషనర్లు సాధారణ చక్కెర మాత్రల ద్వారా దైవిక వైద్య ప్రకంపనలను ప్రసారం చేసే సాధనాలుగా వ్యవహరిస్తారు కాబట్టి, విశ్వాసం, నిర్మలమైన ఆలోచనలు, హృదయపూర్వక ప్రార్థన విజయవంతమైన చికిత్సకు అత్యవసరమైన అంశాలని వారు నొక్కిచెప్పారు. మార్గదర్శకాలను పాటించడం, విజ్ఞానాన్ని పెంపొందించుకోవడం, రోగులకు అంకితభావంతో సేవ చేయడం ఎంత ముఖ్యమో, అంతే ప్రాముఖ్యతను అంతరంగ పరివర్తనకు, ఆత్మపరిశీలనకు, స్వీయ శుద్ధికి, ప్రతి చికిత్స ద్వారా భగవంతుని ప్రేమ ప్రవహించేలా అనుమతించడానికి కూడా ఇవ్వాలని వారు సూచించారు.
చివరిగా నిర్వహించిన ప్రశ్నోత్తర కార్యక్రమంలో, హోమియోపతి లేదా ఆయుర్వేద చికిత్సలను కూడా ఉపయోగిస్తున్న రోగులకు వైబ్రియానిక్స్ను సమన్వయంతో అందించే అభివృద్ధి చెందుతున్న, విశాల దృక్పథంపై పాల్గొన్నవారికి స్పష్టత లభించింది. అలాగే, ప్రతి నెల నివేదికల కోసం కేటాయించే సమయాల్లోనే వైబ్రియానిక్స్పై అధ్యయనం చేయడానికి కూడా కొంత సమయాన్ని కేటాయించే అంశంపై చర్చ జరిగింది.

____________________________________________________________________________________
3. శిబిరాలు & క్లినిక్లు
SSS సేవా సమితి, ఔంధ్, పుణే, మహారాష్ట్ర, 8 జూన్ 2026
ప్రాక్టిషనర్ 10375, శ్రీ సత్యసాయి ప్రేమ ప్రవాహిని రథం ఉన్న ప్రాంగణంలో రెండున్నర గంటల పాటు ప్రత్యేక సాయి వైబ్రియానిక్స్ శిబిరాన్ని నిర్వహించారు. హెర్పీస్, వార్ట్స్ (Warts), సోరియాసిస్, లైపోమా, ఆర్థ్రైటిస్ మరియు వ్యసనాలు వంటి వివిధ ఆరోగ్య సమస్యలతో బాధపడుతున్న 11 మంది రోగులకు చికిత్స అందించారు. అనేక మంది భక్తులకు వైబ్రియానిక్స్ కరపత్రాలు మరియు సమాచార పత్రికలను పంపిణీ చేయడంతో మంచి ఆసక్తి ఏర్పడింది. అనంతరం పలువురు భక్తులు ప్రాక్టిషనర్ క్లినిక్లో సంప్రదింపుల కోసం అపాయింట్మెంట్లను కూడా తీసుకున్నారు.

____________________________________________________________________________________
4. అనుభవం
డా. జిత్ అగర్వాల్ డైరీ నుండి – సూట్కేస్లో పాదుకలు: సరిహద్దులో నిశ్శబ్ద కాపలాదారులు
1999 జూలై నెల, స్వామివారు మమ్మల్ని తొలిసారిగా నాలుగు బాల్కన్ దేశాల్లో వర్క్షాప్లు నిర్వహించేందుకు పంపిన సందర్భం అది. అప్పటికి యుగోస్లావియా యుద్ధాల అనంతర ప్రభావం ఆ ప్రాంతాన్ని ఇంకా వణికిస్తూనే ఉండేది. జరిగిన దారుణాల జ్ఞాపకాలు ఇంకా చెదరిపోలేదు. కొత్తగా స్వాతంత్ర్యం పొందిన దేశాల మధ్య ప్రతి సరిహద్దు దాటడం అనుమానాలతో నిండిన ప్రాంతంలో అడుగుపెట్టినట్లే అనిపించేది. ఆయుధాలతో ఉన్న తనిఖీ కేంద్రాలు ఉద్రిక్తంగా, భయానకంగా, ఏమాత్రం ఉపేక్ష లేని విధంగా ఉండేవి.
మేము స్లోవేనియా నుండి క్రొయేషియాకు కారులో ప్రయాణించాలని నిర్ణయించుకున్నాము. మా వెంట SRHVP పరికరాలతో నిండిన ఒక సూట్కేస్ ఉంది. అవి పూర్తిగా హానిరహితమైనవే అయినప్పటికీ, వాటిని ఎప్పుడూ చూడని అధికారులకు అవి అనుమానాస్పదంగా కనిపించే అవకాశం ఉంది. మా స్లోవేనియా నిర్వాహకురాలు నటాషా ఎంతో ఆందోళన చెందింది. అప్పటికే అప్రమత్తంగా ఉన్న కస్టమ్స్ అధికారులు ఈ పొటెన్టైజర్లను ఏదైనా ఆయుధంగా భావించే ప్రమాదం ఉందని ఆమె భయపడింది. చాలాసేపు చర్చించిన తరువాత, అన్ని పరికరాలను ఒకే సూట్కేస్లో పెట్టి, వాటిపై బట్టలు సర్ది, వాటి గురించి ఎలాంటి దృష్టి ఆకర్షించకుండా ఉండాలని నిర్ణయించుకున్నాము. ప్రయాణానికి ముందు రాత్రి సామాన్లు సర్దుతున్నప్పుడు, నా భార్య హేమ ఒక్కసారిగా ఆ పొటెన్టైజర్లను మరో సూట్కేస్లోకి మార్చింది. ఆ నిర్ణయం ఆ క్షణంలోనే తీసుకుంది; తర్వాత నాకు చెప్పడం మాత్రం మరిచిపోయింది. అందువల్ల ఏ మార్పు జరిగిందో నాకు ఏమాత్రం తెలియదు.
ఊహించినట్టుగానే సరిహద్దులో మమ్మల్ని ఆపారు. ఒక అధికారి డిక్కీ తెరవమని ఆదేశించాడు. ఒక సూట్కేస్ వైపు తుపాకీ గురిపెట్టి, “ఇందులో ఏముంది?” అని గట్టిగా ప్రశ్నించాడు. నేను ప్రశాంతంగా, నిజాయితీగా “బట్టలు” అని సమాధానమిచ్చాను. ఆశ్చర్యకరంగా అతను ఆ సూట్కేస్ను తెరవలేదు. ఆ సూట్కేస్లోనే అన్ని పొటెన్టైజర్లతో పాటు స్వామివారి పాదుకలు కూడా ఉన్నాయని హేమకు మాత్రమే తెలుసు. ఆమె మనసులో నిశ్శబ్దంగా ఒక గొప్ప ఊరట నిట్టూర్పు విడిచింది. ఆ తరువాత భద్రతా సిబ్బంది మరో సూట్కేస్ను తీసి తెరిచారు. నా గుండె ఒక్కసారిగా ఆగినట్లైంది. పరికరాలు ఉన్నది ఇదే సూట్కేస్ అని నేను గట్టిగా నమ్మాను. కానీ వారు జిప్ తెరిచి చూసేసరికి, అందులో చక్కగా మడతపెట్టిన బట్టలు మాత్రమే కనిపించాయి.
తర్వాతే హేమ చివరి క్షణంలో సూట్కేస్లు మార్చిన విషయం నాకు తెలిసింది. నాకు తెలియకుండా ఆమె తీసుకున్న ఆ ఆకస్మిక నిర్ణయం వల్ల, మేము ఎంతో క్లిష్టమైన, ప్రమాదకరంగా మారే అవకాశం ఉన్న విచారణ నుంచి బయటపడ్డాము. ధన్యవాదాలు స్వామీ! ఈ సంఘటనకు కొనసాగింపుగా మరో ఆసక్తికరమైన అనుభవాన్ని తదుపరి సంచికలో చదవవచ్చు...
____________________________________________________________________________________
5. స్మరణాంజలి
ప్రేమపూర్వక స్మరణతో, 2026 మే 19న 73 సంవత్సరాల వయస్సులో భౌతిక దేహాన్ని విడిచిన మా ప్రియమైన ప్రాక్టిషనర్
బోజికా బెలెక్ 01272, క్రొయేషియాకు మా వినమ్ర నివాళులను అర్పిస్తున్నాము. బోజికా 1995లో స్వామివారి సన్నిధిలోకి వచ్చి, 1997లో వైబ్రియానిక్స్ ప్రాక్టిషనర్గా సేవను ప్రారంభించారు. దాదాపు మూడు దశాబ్దాల పాటు ఆమె తన కుటుంబ సభ్యులకు, స్నేహితులకు, పొరుగువారికి, తన సహాయాన్ని కోరిన ప్రతి ఒక్కరికీ ప్రేమతో వైబ్రియానిక్స్ చికిత్స అందించారు. 2007 మరియు 2008 సంవత్సరాల్లో పుట్టపర్తి సందర్శన సందర్భంగా బాబా దివ్య దర్శన భాగ్యం పొందిన ఆమె, జీవితమంతా తన అచంచల విశ్వాసం నుంచే శక్తిని పొందారు. దీర్ఘకాలంగా క్రానిక్ మైలోయిడ్ లుకేమియా (Chronic Myeloid Leukemia)తో, అనంతరం రొమ్ము క్యాన్సర్ (Breast Cancer)తో పోరాడుతున్నప్పటికీ, ఆమె ఎన్నడూ నిరుత్సాహపడలేదు. తన రోగులకు, తన చుట్టూ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ ఎల్లప్పుడూ మానసిక ధైర్యాన్ని అందించడమే కాకుండా, అమూల్యమైన సలహాలు ఇచ్చే ఆప్తురాలిగా నిలిచారు. ఆమె కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు, అలాగే వైబ్రియానిక్స్ కుటుంబ సభ్యులందరూ ఆమెను అనేక జీవితాలను తన ప్రేమతో, ఔదార్యంతో స్పృశించిన ప్రకాశవంతమైన ఆధ్యాత్మిక జ్యోతిగా స్మరిస్తూ, ఆమె లేని లోటును తీర్చలేనిదిగా భావిస్తున్నారు. ఆ మహోన్నత ఆత్మకు శాశ్వత శాంతి చేకూరాలని మనస్ఫూర్తిగా ప్రార్థిస్తున్నాము.