అదనంగా
Vol 16 సంచిక 6
నవంబర్ / డిసెంబర్ 2025
1. ఆరోగ్య వ్యాసం
మీ కణాల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోండి – ప్రాణాంతక క్యాన్సర్ను నివారించండి!
“గాలి, నీరు, ఆహారంలోని కాలుష్యాలు క్యాన్సర్కు తోడ్పడే అంశాలు మాత్రమే. అయితే క్యాన్సర్కు ప్రధాన కారణం తెల్ల చక్కెర. దీనికి కారణం, చక్కెర శుద్ధి ప్రక్రియలో అనేక రసాయనాలను ఉపయోగించడం. వాటిలో ఒకటి ‘బోన్ చార్’. చక్కెరను తీసుకున్నప్పుడు దాని అవశేషాలు శరీరంలోని ఏదో ఒక భాగంలో చేరి సమస్యలను కలిగించవచ్చు. పూర్వకాలంలో ప్రజలు చక్కెరను ఏ రూపంలో తీసుకునేవారు? ఈ కృత్రిమ, శుద్ధి చేసిన చక్కెర రూపంలో కాదు; సంపూర్ణమైన బెల్లం రూపంలోనే తీసుకునేవారు.” — శ్రీ సత్యసాయిబాబా 1,2
1. కణాల ఆరోగ్యం అత్యంత కీలకం!
1.1 మన ఆరోగ్యం కణాల (Cells) సమష్టి కృషిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కణాలే జీవానికి ప్రాథమిక నిర్మాణ ఘటకాలు. అవి
నిరంతరం నశిస్తూ, అదే సమయంలో కొత్త కణాలు ఏర్పడుతూ ఉంటాయి. కణాలు ఎంత ఆరోగ్యంగా ఉంటే, మన శరీరం కూడా అంత ఆరోగ్యంగా ఉంటుంది. సగటున మానవ శరీరంలో 30 నుండి 40 ట్రిలియన్ల కణాలు ఉంటాయి. ఇవి సుమారు 200 రకాలుగా ఉండి, వయస్సు, లింగం, ఎత్తు, శరీర బరువు, ఆరోగ్య స్థితి, పరిసరాల వంటి అంశాల ఆధారంగా వాటి సంఖ్య మారవచ్చు. రక్త కణాలు స్వల్పకాలం మాత్రమే జీవిస్తే, కాలేయ కణాలు సుమారు 18 నెలల వరకు జీవించగలవు. మెదడు కణాలు మాత్రం జీవితాంతం కొనసాగుతాయి. ఈ కణాలన్నీ సమన్వయంతో పనిచేస్తూ శరీరంలోని ప్రాథమిక విధులను నిర్వహిస్తాయి. సాధారణ కణాలలో వాటి పెరుగుదల, విభజన, మరమ్మత్తును నియంత్రించే జన్యువులు (Genes) ఉంటాయి. ఆంకోజీన్లు కణాల పెరుగుదలను ప్రోత్సహిస్తాయి. ట్యూమర్ సప్రెసర్ జన్యువులు అధిక కణ విస్తరణను నిరోధించే బ్రేకులా పనిచేస్తాయి. DNA మరమ్మత్తు జన్యువులు జన్యు పదార్థంలో ఏర్పడే లోపాలను సరిచేస్తాయి.3-6
1.2 ఆరోగ్యకరమైన కణాల జీవన చక్రం: ఆరోగ్యకరమైన కణాలు ఒక క్రమబద్ధమైన జీవన చక్రాన్ని అనుసరిస్తాయి. అవి
మొదట పెరుగుతాయి, తరువాత తమ DNAను ప్రతిరూపం (Replication) చేసుకుంటాయి. అనంతరం నియంత్రిత ప్రక్రియలో విభజన చెంది, పరిపక్వత సాధించి శరీరానికి అవసరమైన విధులను నిర్వహిస్తాయి. దెబ్బతిన్న కణాలు మరింతగా విభజించకుండా శరీరం నిరోధిస్తుంది. చివరికి అవి అపోప్టోసిస్ (Apoptosis) అనే సహజ ప్రక్రియ ద్వారా క్రమంగా కుంచించుకుని చిన్న చిన్న భాగాలుగా విడిపోతాయి. ఈ భాగాలను శరీరం సురక్షితంగా తొలగిస్తుంది; ఈ ప్రక్రియలో చుట్టుపక్కల ఉన్న ఆరోగ్యకరమైన కణాలకు ఎలాంటి హాని కలగదు. మన శరీర నిర్మాణానికి సంబంధించిన DNA (శరీర నిర్మాణ పథకం – Blueprint of the Body) మన జీవసంబంధమైన తల్లిదండ్రుల నుంచి వారసత్వంగా లభిస్తుంది. ఇందులోని జన్యువులు ప్రతి వ్యక్తిని ప్రత్యేకంగా నిలబెడతాయి. ఎర్ర రక్తకణాలు , ప్లేట్లెట్లు మినహా దాదాపు అన్ని కణాలలో DNA ఉంటుంది. కణాల పెరుగుదల, అభివృద్ధి, పునరుత్పత్తికి అవసరమైన జన్యు సమాచారాన్ని నిల్వ చేసి, దానిని ఉపయోగించి ప్రోటీన్లను తయారుచేయడం DNA యొక్క ప్రధాన బాధ్యత. ఈ ప్రోటీన్లే కణాల పనివారిలా పనిచేస్తూ, జీర్ణక్రియ నుండి కణాల మరమ్మత్తు వరకు శరీరంలోని దాదాపు అన్ని ముఖ్యమైన విధులను నిర్వహిస్తాయి.7-10
2. క్యాన్సర్ ఎలా ఏర్పడుతుంది
2.1 క్యాన్సర్ అనేది, సాధారణంగా చెప్పాలంటే, కణాల అదుపులేని పెరుగుదల. ఆరోగ్యకరమైన కణాల్లోని కొన్ని నిర్దిష్ట
జన్యువులలో ఉత్పరివర్తనాలు (Mutations) సంభవించినప్పుడు, ఆ కణాలు అసాధారణంగా మారి, శరీరంలోని సహజ నియంత్రణ వ్యవస్థలను దాటవేసి, అధికంగా విభజించుకోవడం (హైపర్ప్లాసియా – Hyperplasia) ప్రారంభిస్తాయి. దీని ఫలితంగా, ఈ అసాధారణ కణాలు ఆరోగ్యకరమైన కణాలను అధిగమించి, ఒకే చోట గుంపుగా చేరి కణితి (Tumour) గా ఏర్పడతాయి. అయితే లుకేమియాలో ఇటువంటి అసాధారణ కణాలు రక్తంలోనే అధికంగా పేరుకుపోతాయి. ప్రారంభ దశలో కణితులు నిరపాయమైనవి (Benign) కావచ్చు. కొన్ని సందర్భాల్లో అవి మొదటి నుంచే క్యాన్సర్ కణితులు గా ఉండవచ్చు. ప్రారంభంలో ఇవి సంబంధిత కణజాలం యొక్క సహజ పరిమితుల్లోనే ఉంటాయి. అయితే అవి పెరుగుతూ దుష్ట స్వభావాన్ని (Malignancy) సంతరించుకున్న తర్వాత, ఆ పరిమితులను దాటి సమీపంలోని కణజాలాల్లోకి చొచ్చుకుపోయి వ్యాపించే సామర్థ్యాన్ని పొందుతాయి.7-14
2.2 క్యాన్సర్ ఎలా వ్యాపిస్తుంది? చాలా రకాల క్యాన్సర్లు సాధారణంగా I నుండి IV వరకు నాలుగు దశల్లో అభివృద్ధి
చెందుతాయి. స్థానికీకరించబడిన క్యాన్సర్ (Localized Cancer) అంటే, క్యాన్సర్ ప్రారంభమైన కణజాలం లేదా అవయవానికే పరిమితమై ఉండి, సమీపంలోని శోషరస గ్రంథులు (Lymph Nodes) లేదా ఇతర అవయవాలకు ఇంకా వ్యాపించని స్థితి. ఇది సాధారణంగా దశ I లేదా II గా పరిగణించబడుతుంది. కొన్ని క్యాన్సర్లలో, ముఖ్యంగా రొమ్ము క్యాన్సర్ లో, దీనికంటే ముందుగా దశ 0 (Carcinoma in situ) ఉంటుంది. ఈ దశలో అసాధారణ కణాలు రొమ్ములోని పాలనాళాలకు మాత్రమే పరిమితమై ఉంటాయి; చుట్టుపక్కల కణజాలాల్లోకి ఇంకా చొచ్చుకుపోవు. ఈ దశలో అవి నిరపాయమైనవిగా ఉండవచ్చు లేదా భవిష్యత్తులో క్యాన్సర్గా మారే అవకాశం ఉండవచ్చు. క్యాన్సర్ కణాలు సమీపంలోని అవయవాలకు వ్యాపించి, అక్కడి నుంచి శరీరంలోని దూర ప్రాంతాలకు కూడా విస్తరించడం ప్రారంభించినప్పుడు, దానిని మెటాస్టాసిస్ అంటారు. ఇది సాధారణంగా దశ III లేదా IV లో కనిపిస్తుంది. మెటాస్టాసిస్ ప్రక్రియలో, క్యాన్సర్ కణాలు మొదట ఏర్పడిన కణితి నుంచి విడిపోయి, రక్తప్రవాహం (Bloodstream) లేదా శోషరస నాళాల (Lymph Vessels) ద్వారా శరీరంలోని ఇతర భాగాలకు చేరి, అక్కడ కొత్త కణితులను ఏర్పరుస్తాయి. వీటినే ద్వితీయ కణితులు అంటారు. క్యాన్సర్ శరీరంలోని దాదాపు ఏ భాగానికైనా వ్యాపించగలదు. ముఖ్యంగా శోషరస గ్రంథులు, ఎముకలు, కాలేయం, ఊపిరితిత్తులు, థైరాయిడ్ గ్రంథి, మెదడు వంటి అవయవాలకు ఇది విస్తరించే అవకాశం ఉంటుంది.11-17
2.3 క్యాన్సర్ రకాలు: క్యాన్సర్కు 100 కంటే ఎక్కువ రకాలు ఉన్నాయి. సాధారణంగా ఇవి ప్రారంభమయ్యే స్థలాన్ని
ఆధారంగా మూడు ప్రధాన వర్గాలుగా విభజించబడతాయి: సాలిడ్ క్యాన్సర్లు, రక్త
సంబంధిత క్యాన్సర్లు, మరియు మిశ్రమ క్యాన్సర్లు. అన్ని కేసుల్లో సుమారు 80–90% వరకు సాలిడ్ క్యాన్సర్లు ఉంటాయి. ఇవి ప్రధానంగా- కార్సినోమా: చర్మం, రొమ్ము, పెద్దప్రేగు (Colon), ప్రోస్టేట్ మరియు ఊపిరితిత్తులు వంటి ఎపితీలియల్ కణజాలం లో ఏర్పడుతుంది. - సార్కోమా: ఎముకలు మరియు కనెక్టివ్ టిష్యూలో ఏర్పడుతుంది. రక్త సంబంధిత క్యాన్సర్లు రక్త కణాలు లేదా శోషరస వ్యవస్థ లో ప్రారంభమవుతాయి. ఉదాహరణలు: లుకేమియా, లింఫోమా (Lymphoma), మరియు మల్టిపుల్ మైలోమా. మిశ్రమ క్యాన్సర్ లో ఒకే కణితిలో రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రకాల కణజాలాల లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. ఇది సాధారణ క్యాన్సర్లకు భిన్నం, ఎందుకంటే సాధారణంగా క్యాన్సర్ ఒకే రకమైన కణం నుంచి ప్రారంభమవుతుంది. క్యాన్సర్కు పేరు సాధారణంగా అది ప్రారంభమైన అవయవం లేదా కణజాలం ఆధారంగా ఇవ్వబడుతుంది. ఉదాహరణకు, క్యాన్సర్ రొమ్ములో ప్రారంభమైతే దాన్ని రొమ్ము క్యాన్సర్ అంటారు. అదే క్యాన్సర్ ఊపిరితిత్తులు లేదా ఇతర అవయవాలకు వ్యాపించినప్పుడు దాన్ని మెటాస్టాటిక్ బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ గా పేర్కొంటారు.5,12,18,19
2.4 క్యాన్సర్ కారణాలు: క్యాన్సర్ కేవలం జన్యుపరమైన కారణాల వల్ల మాత్రమే కాకుండా, ఆరోగ్యకరమైన కణాలు బాహ్య ప్రభావాల వల్ల మార్పు చెందినప్పుడు కూడా ఏర్పడవచ్చు. ఈ బాహ్య కారణాలలో రసాయనాలు, ఇన్ఫెక్షన్లు, కిరణాలు (Radiation), మరియు జీవనశైలి అలవాట్లు ముఖ్యమైనవి. కొన్ని అభిప్రాయాల ప్రకారం, క్యాన్సర్ను కేవలం ఒక వ్యాధిగా కాకుండా, శరీరంలోని అంతర్గత వాతావరణం దాని పెరుగుదలకు అనుకూలంగా మారినప్పుడు ఉద్భవించే ఒక వ్యక్తీకరణగా కూడా చూడవచ్చు. ప్రతి వ్యక్తిలో నిశ్శబ్దంగా ఉన్న క్యాన్సర్ కణాలు ఉండవచ్చని భావిస్తారు; కానీ శరీరంలో అధిక ఒత్తిడి (Stress) వంటి పరిస్థితులు వాటిని చురుకుగా మార్చే అవకాశం ఉంది.20-24
చాలా క్యాన్సర్కు సంబంధించిన జన్యు మార్పులు జీవితకాలంలో పొందబడతాయి మరియు అరుదుగా మాత్రమే వారసత్వంగా వస్తాయి. సాధారణంగా ఇవి 60 ఏళ్లు పైబడిన వయస్సులో ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. అయితే ఆందోళన కలిగించే విషయం ఏమిటంటే, ఇటీవల 20లు మరియు 30ల వయస్సులో ఉన్న యువతలో కూడా క్యాన్సర్ కేసులు పెరుగుతున్నాయి, ముఖ్యంగా భారత్లో ఈ ధోరణి స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. యువతుల్లో రొమ్ము క్యాన్సర్ మరియు యువకుల్లో తల-మెడ క్యాన్సర్లు ఎక్కువగా నమోదు అవుతున్నాయి. ఈ పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణం జీవనశైలి మరియు పర్యావరణ కారకాల సమ్మేళనం అని భావించబడుతుంది. వాటిలో ముఖ్యమైనవి: అధిక బరువు, శారీరక శ్రమ లేని జీవనశైలి, అధిక ఒత్తిడి (Stress), ఆలస్యమైన ప్రసవం , ప్రాసెస్డ్ ఆహారం. అదేవిధంగా పరిశ్రమల్లో ఉండే క్యాన్సర్ కారక రసాయనాలు అయిన అస్బెస్టాస్, బెంజీన్, ఫార్మాల్డిహైడ్ వంటి పదార్థాలకు గురికావడం కూడా ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది. ఇంకా, కొన్ని సందర్భాల్లో DNA ప్రతిరూపణ (DNA replication) సమయంలో జరిగే యాదృచ్ఛిక పొరపాట్లు కూడా క్యాన్సర్ అభివృద్ధిలో పాత్ర పోషించవచ్చని భావించబడుతుంది.18,20-25
2.5 కొన్ని ప్రమాద కారకాలు: ఇటీవల పరిశోధనలు చూపిస్తున్న ప్రకారం, క్యాన్సర్కు దోహదపడే అవకాశమున్న మైక్రో
మరియు నానో ప్లాస్టిక్ కణాలు దాదాపు ప్రతి చోట కనిపిస్తున్నాయి. ఇవి శ్వాస ద్వారా లేదా జీర్ణవ్యవస్థ ద్వారా శరీరంలోకి ప్రవేశించి, DNA నష్టాన్ని కలిగించడం ద్వారా క్యాన్సర్ ప్రమాదాన్ని పెంచవచ్చు. తాజా అధ్యయనాల ప్రకారం, ప్లాస్టిక్లలో 16,000కు పైగా రసాయనాలు ఉన్నట్లు గుర్తించబడింది. వాటిలో సుమారు 4,200 రసాయనాలు ఆరోగ్యానికి మరియు పర్యావరణానికి హానికరమైనవిగా పరిగణించబడుతున్నాయి. ప్లాస్టిక్లలో ఉండే కొన్ని యాడిటివ్లు, ఉదాహరణకు బిస్ఫెనాల్ A (BPA), ఫ్తాలేట్స్ , ఫ్లేమ్ రిటార్డెంట్స్ వంటివి కాలక్రమంలో ప్లాస్టిక్ నుంచి బయటకు లీక్ అయి శరీర హార్మోన్ సమతుల్యతను ప్రభావితం చేయవచ్చు. ఇవి ఎండోక్రైన్ వ్యవస్థను దెబ్బతీసి, కొన్ని సందర్భాల్లో క్యాన్సర్ అభివృద్ధికి అనుకూల పరిస్థితులను సృష్టించవచ్చని భావించబడుతుంది.26-29
మన శరీరం సహజంగా క్షార ధర్మం (Alkaline nature) కలిగి ఉంటుంది మరియు ఆరోగ్యకరమైన రక్త కణాలు ఈ వాతావరణంలో మెరుగుగా పనిచేస్తాయి. అయితే కణజాలాలు అధికంగా ఆమ్లత్వం (Acidic) వైపు మారినప్పుడు, అవి తక్కువ ఆక్సిజన్ను మోయగలవు. క్యాన్సర్ కణాలు కూడా అధికంగా ఆమ్ల పదార్థాలను విడుదల చేస్తాయని భావించబడుతుంది, దీని వల్ల శరీరంలోని pH సమతుల్యత మరింతగా భంగం చెందుతుంది. కొన్ని అభిప్రాయాల ప్రకారం, క్యాన్సర్ కణాల పెరుగుదల కేవలం ఆమ్లత లేదా క్షారతపై మాత్రమే ఆధారపడదని, అవి క్షార రక్తంలో కూడా పెరుగగలవని భావిస్తారు. ఆహారం లేదా శరీర ఆమ్లత క్యాన్సర్ వృద్ధిపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం పరిమితంగా ఉండవచ్చని, అయితే సమతుల ఆహారం మొత్తం ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరుస్తుందని సూచించబడుతుంది. సాంప్రదాయ చికిత్సా విధానాల ప్రకారం, శరీరంలో ఏర్పడే విషతత్వం, ఇన్ ఫ్లమేషన్, మరియు ఆమ్లత (Acidity) వంటి వ్యవస్థాపక అసమతుల్యతలు ముఖ్యమైన ప్రమాద కారకాలుగా పరిగణించబడతాయి.30-32
2.6 లక్షణాలు: క్యాన్సర్ రకాన్ని బట్టి దాని లక్షణాలు భిన్నంగా ఉండవచ్చు. కొన్ని సందర్భాల్లో, సంవత్సరాల పాటు
ఎలాంటి లక్షణాలు కనిపించకపోవడం కూడా సాధ్యం. సాధారణంగా కనిపించే లక్షణాలలో అలసట, ఎక్కువగా రాత్రివేళల్లో వచ్చే జ్వరం, ఆకలి తగ్గడం, రాత్రి చెమటలు, నిరంతర నొప్పి, చర్మ మార్పులు ఉంటాయి. ముఖ్యంగా పుట్టుమచ్చలు ఆకారం లేదా పరిమాణం మారడం లేదా కొత్త పుట్టుమచ్చలు ఏర్పడటం గమనించవచ్చు. అలాగే తెలియని కారణం వలన బరువు తగ్గడం (Unexplained weight loss) కూడా ఒక హెచ్చరిక సంకేతంగా పరిగణించబడుతుంది. కొన్ని అవయవాలకు సంబంధించిన నిర్దిష్ట లక్షణాలు కూడా కనిపించవచ్చు, ఉదాహరణకు మూత్రంలో లేదా మలంలో రక్తం, కఫంలో రక్తం, కొత్తగా ఏర్పడే గడ్డలు లేదా ముడులు. అయితే ఇవి కనిపించగానే తప్పనిసరిగా క్యాన్సర్ ఉన్నదని అర్థం కాదు.మెటాస్టాటిక్ క్యాన్సర్లో, క్యాన్సర్ ఎముకలకు వ్యాపిస్తే అదనంగా మందగించిన, నొప్పిగా లేదా తట్టుకోలేని ఎముక నొప్పి కనిపించవచ్చు. ఇది ముఖ్యంగా రాత్రివేళల్లో లేదా శారీరక కార్యకలాపాల సమయంలో ఎక్కువగా ఉంటుంది. క్యాన్సర్ ఊపిరితిత్తులకు వ్యాపిస్తే ఛాతి నొప్పి, పెరుగుతున్న దగ్గు, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది లేదా వీజింగ్ వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు.18,33,34
2.7 నిర్ధారణ కు పూర్తి స్థాయి శారీరక పరీక్షతో పాటు వివిధ ప్రయోగశాల పరీక్షలు మరియు ఇమేజింగ్ పద్ధతులు ఉపయోగించబడతాయి. రక్త పరీక్షల్లో పూర్తి రక్త గణన (Full Blood Count), రక్త ప్రోటీన్ పరీక్షలు, మరియు ట్యూమర్ మార్కర్ పరీక్షలు ముఖ్యమైనవి. ఇవి శరీరంలో అసాధారణ మార్పులను గుర్తించడంలో సహాయపడతాయి. ఇమేజింగ్ పరీక్షలలో అల్ట్రాసౌండ్, సీటీ స్కాన్, మరియు ఎంఆర్ఐ వంటి పద్ధతులు ఉపయోగించి అంతర్గత అవయవాల్లో మార్పులను పరిశీలిస్తారు. అదనంగా, బయాప్సీ ద్వారా అనుమానిత కణజాలం నుంచి నమూనా తీసుకుని సూక్ష్మదర్శినిలో పరిశీలించి ఖచ్చితమైన నిర్ధారణ చేస్తారు. కొన్ని సందర్భాల్లో జన్యు పరీక్షలు కూడా క్యాన్సర్ ప్రమాదాన్ని మరియు దాని స్వభావాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగించబడతాయి.8,18
2.8 రోగనిర్ణయ అంచనా (Prognosis): క్యాన్సర్ చికిత్స ఫలితాలు మరియు రోగనిర్ణయ అంచనా వ్యక్తి ఆరోగ్య స్థితి, వ్యాధి రకం, దాని దశ, అలాగే చికిత్సకు శరీరం ఇచ్చే ప్రత్యేక ప్రతిస్పందనపై ఆధారపడి విస్తృతంగా మారుతాయి. పూర్తి ఉపశమనం అంటే వ్యాధికి సంబంధించిన లక్షణాలు మరియు సంకేతాలు పూర్తిగా కనిపించకపోవడం. అయితే, ఇది క్యాన్సర్ తిరిగి రాదని హామీ ఇవ్వదు. సాధారణంగా వ్యాధిని ప్రారంభ దశల్లోనే గుర్తించి చికిత్స చేయబడితే, జీవించడానికి మరియు పూర్తిగా కోలుకోవడానికి అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. శస్త్రచికిత్స, కీమోథెరపీ, రేడియోథెరపీ, ఇమ్యూనోథెరపీ వంటి ఆధునిక వైద్య చికిత్సలు వివిధ దుష్ప్రభావాలను కలిగించవచ్చు. ఈ దుష్ప్రభావాలను సహాయక సంరక్షణ (Supportive care) ద్వారా నిర్వహించవచ్చు. అయినప్పటికీ, ఈ దుష్ప్రభావాలు చికిత్స యొక్క ప్రయోజనాలను తగ్గించవు.35,36
3, కణాల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడండి – క్యాన్సర్ను నివారించండి 37-40
- వేగంగా కాకుండా జాగ్రత్తగా ఉపవాసం చేయండి: ప్రతి రాత్రి 12–13 గంటల ఉపవాసం ఎక్కువ

ఆరోగ్యవంతులైన పెద్దలకు ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది, ఇది సౌకర్యంగా మరియు ఒత్తిడి లేకుండా చేయబడినప్పుడు మాత్రమే. ఇది కేవలం భోజనం మానేయడం కాదు; సాయంత్రం వేళలో తేలికగా, ముందుగానే మరియు జాగ్రత్తగా ఆహారం తీసుకోవడం ముఖ్యము. జాగ్రత్త అవసరమైన వారు:
- వృద్ధులు లేదా బరువు తక్కువగా ఉన్నవారు , తరచూ చిన్న చిన్న భోజనాలు అవసరం కావచ్చు
- మధుమేహం మందులు తీసుకునేవారు – ఉపవాసం వల్ల హైపోగ్లైసీమియాకు దారితీయవచ్చు
- గర్భిణీలు మరియు పాలిచ్చే తల్లులు
- ఆమ్లత్వ సమస్యలు, అల్సర్లు లేదా ఈటింగ్ డిజార్డర్స్ ఉన్నవారు
- ప్రమాద కారకాలను క్రింది చర్యల ద్వారా తగ్గించండి:
- సరైన విశ్రాంతి, సమయానికి నిద్ర, మరియు సరైన పోషకాహారం తీసుకోవాలి. అధిక ఫైబర్ ఉన్న ఆహారం కొలన్ క్యాన్సర్ ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తుంది మరియు మధ్య పొట్ట ఊబకాయాన్ని నివారిస్తుంది. రొమ్ము పాలు తాగించడం ద్వారా రొమ్ము క్యాన్సర్ ప్రమాదాన్ని తగ్గించవచ్చని భావించబడుతుంది.
- ఆరోగ్యాన్ని పెంపొందించే వ్యాయామం లేదా థెరపీ పాటించాలి. ముఖ్యంగా రోజువారీ లోతైన శ్వాస (Deep breathing) మరియు వ్యాయామ సమయంలో ముక్కు ద్వారా శ్వాస తీసుకోవడం ద్వారా సహజంగా నైట్రిక్ ఆక్సైడ్ ఉత్పత్తి పెరిగి ప్రతి కణానికి ఎక్కువ ఆక్సిజన్ చేరుతుంది.
- సూర్యరశ్మి, ఫంగస్, బ్యాక్టీరియా మరియు ఇతర రోగకారకాలకు అధికంగా గురికావడాన్ని నివారించాలి లేదా అవసరమైతే జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. ముఖ్యంగా పొగ త్రాగడం మరియు మద్యం వంటి అలవాట్లను పూర్తిగా నివారించాలి.
- ప్లాస్టిక్లు (Melamine సహా), అల్యూమినియం వంటి లోహాలు, నాన్-స్టిక్ ప్యాన్లు వంటి వాటిని ఆహారాన్ని వండడం, నిల్వ చేయడం, వేడి చేయడం లేదా ప్యాక్ చేయడం కోసం ఉపయోగించడం తగ్గించాలి లేదా పూర్తిగా నివారించాలి.
• మనసు విప్పి మాట్లాడండి, తరచుగా నవ్వండి, స్వీయ ఉనికిని అనుభవించండి, ఆనందాన్ని ఇచ్చే హాబీలు చేపట్టండి, కుటుంబ సభ్యులతో సమయం గడపండి, అలాగే ఇతరులకు ఉపశమనం కలిగించే కార్యకలాపాలు లేదా సమూహాలలో పాల్గొనండి.
• 7 ముఖ్య హెచ్చరిక సంకేతాలను గమనించండి: మల లేదా మూత్ర అలవాట్లలో మార్పులు, మానని గాయం (Non-healing sore), అసాధారణ రక్తస్రావం లేదా స్రావం, రొమ్ము లేదా ఇతర చోట్ల గడ్డ లేదా గట్టిపడటం, జీర్ణ సమస్యలు లేదా మింగడంలో ఇబ్బంది, పుట్టుమచ్చ (wart/mole) ఆకారంలో మార్పు, నిరంతర దగ్గు లేదా గొంతు బొంగురుపోవడం (hoarseness).
చివరి సందేశం: మీ హృదయాన్ని అనుసరించండి – మీ శరీరం చెప్పేదాన్ని ఆలకించండి!
రిఫరెన్సులు మరియు లింకులు
- Divine Discourse, Hospital Day, 8 Oct 1983: Sathya Sai newsletter, USA, vol 8-4: https://www.facebook.com/radiosai/posts/sugar-is-the-root-cause-for-cancer-satya-sai-speakstill-date-no-doctor-has-been-/1981089541980174/
- https://www.sssmediacentre.org/listen/5fc6372955e853cb338870f9/
- Cellular health: https://www.healthline.com/health/number-of-cells-in-body#types-of-cells
- https://www.uab.edu/medicine/news/cell-developmental-integrative-biology/why-cellular-health-matters-more-than-you-think
- Health article on blood: https://news.vibrionics.org/en/articles/478
- Main Genes in cancer: https://www.cancer.org/cancer/understanding-cancer/genes-and-cancer/oncogenes-tumor-suppressor-genes.html#
- https://www.nature.com/scitable/topicpage/cell-division-and-cancer-14046590/#
- Cancer vs. normal cells: https://www.cancercenter.com/cancer-cells-vs-normal-cells#
- Apoptosis: https://my.clevelandclinic.org/health/articles/apoptosis
- Our DNA: https://my.clevelandclinic.org/health/body/dna
- How cancer happens? https://cancer.ca/en/cancer-information/what-is-cancer/how-cancer-starts-grows-and-spreads
- https://www.cancer.org/cancer/understanding-cancer/what-is-cancer.html
- https://www.mskcc.org/news/what-are-metastatic-and-metastasized-cancers
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279410/
- Cancer stages: https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/22607-cancer-stages-grades-system
- Stage 0: https://www.verywellhealth.com/definition-of-carcinoma-in-situ-2249071#
- https://drmonikapansari.com/understanding-stage-0-breast-cancer/#
- Types of cancer: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/12194-cancer
- https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/what-is-cancer/how-cancer-starts/types-of-cancer#
- Triggers: https://treatcancer.com/blog/what-makes-a-healthy-cell-turn-cancerous/
- https://www.timesnownews.com/health/indian-oncologist-says-cancer-is-not-a-disease-but-a-manifestation-heres-what-it-means-article-116830980
- Stress: https://www.nih.gov/news-events/nih-research-matters/stress-may-awaken-dormant-cancer-cells
- High energy radiation: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35671754/
- https://www.cancer.org/cancer/risk-prevention/radiation-exposure.html
- Afflicting youngsters! Times of India Health, 22 Oct 2025
- Plastic what it does: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9562888/
- https://oncodaily.com/oncolibrary/does-plastic-cause-cancer
- Plastic count: https://www.specialchem.com/plastics/news/more-than-16000-different-chemicals-in-plastics-000233506
- https://foodpackagingforum.org/news/more-than-16000-chemicals-present-in-plastic-nature-study-finds
- Cancer increases acidity: https://www.parkwaycancercentre.com/in/news-events/news-articles/news-articles-details/do-acidic-diets-cause-cancer
- Cancer cells and acidity: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11048434/
- Is acidity a cause: Ayurvedic perspective! https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3398688/
- Metastasis symptoms: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/bone-metastasis
- Lung: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/lung-cancer/symptoms-causes/syc-20374620#
- Managing Side effects: https://my.clevelandclinic.org/health/articles/10257-chemotherapy-side-effects
- https://anilcancerclinic.com/12-tips-and-strategies-to-manage-cancer-treatment-side-effects/
- Effect of fasting on cancer: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9530862/
- https://www.healthline.com/health/fasting-and-cancer#research
- Take care of cellular health: https://essentialhealth.health/provider-perspectives-what-is-cellular-health-and-why-is-it-important/
- Prevent cancer: https://www.health.harvard.edu/newsletter_article/the-10-commandments-of-cancer-prevention
______________________________________________________________________________________
2. UK ప్రాక్టీషనర్ల వార్షిక సమావేశం, లండన్, 21సెప్టెంబరు 2025.
UK ప్రాక్టీషనర్ల వార్షిక సమావేశం ప్రార్థనతో ప్రారంభమైంది. అనంతరం UK కోఆర్డినేటర్ 02822 కృతజ్ఞతా సందేశాన్ని అందించారు. నిస్వార్థ సేవే అత్యున్నత ఆధ్యాత్మిక సాధన అని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. ఈ సమావేశంలో ప్రత్యక్షంగా మరియు ఆన్లైన్ ద్వారా మొత్తం 45 మంది పాల్గొన్నారు. వారు తమను తాము పరిచయం చేసుకోవడంతో పాటు, వివిధ అంశాలపై ప్రజెంటేషన్లు, చర్చల్లో చురుకుగా పాల్గొన్నారు.
సమావేశంలోని ముఖ్యాంశాలు:
- ప్రాక్టీషనర్ 03598, పదవీ విరమణ పొందిన జనరల్ ప్రాక్టీషనర్ (GP), తలతిరుగుడు (Dizziness) మరియు వెర్టిగో (Vertigo) మధ్య తేడాలను వివరిస్తూ, వాటి కారణాలు, లక్షణాలు, చికిత్సా విధానాలపై ప్రసంగించారు. ఇందులో వైబ్రియానిక్స్ కాంబినేషన్లు CC18.1 Brain disabilities మరియు CC18.7 Vertigo గురించి కూడా వివరించారు. అలాగే, విటమిన్ D3, విటమిన్ B12, ఐరన్ తగిన స్థాయిలో ఉండటం ఎంతో ముఖ్యమని ఆమె నొక్కి చెప్పారు.
- ప్రాక్టీషనర్ 00534 మూత్ర చికిత్స వల్ల కలిగే ప్రయోజనాల గురించి, ముఖ్యంగా శరీర శుద్ధి (Detoxification) మరియు స్వస్థతలో దాని పాత్రను వివరించారు. వైబ్రియానిక్స్ దృక్కోణంలో, రోగి మూత్రంతో తయారు చేసిన నోసోడ్ లో ఉండే మూలకణాలు (Stem Cells), హార్మోన్లు, ఎంజైములు, ప్రతిరక్షకాలు (Antibodies) సోరియాసిస్ వంటి చర్మవ్యాధులతో పాటు సమగ్ర ఆరోగ్యానికి కూడా ఉపయోగపడవచ్చని తెలిపారు. అలాగే, CC4.6 Diarrhoea వంటి వైబ్రియానిక్స్ కాంబినేషన్లు, అలాగే అనాసపండు, బొప్పాయి, ప్రోబయోటిక్స్ వంటి సహజ పద్ధతుల ద్వారా శరీరంలోని పరాన్నజీవుల (Parasites) భారాన్ని తగ్గించాలని సూచించారు. స్వయం ప్రతిరక్షక (Autoimmune) వ్యాధులలో అధికంగా స్పందించే రోగనిరోధక వ్యవస్థను శాంతింపజేయడానికి, ఇన్ఫ్లమేషన్ తగ్గించడానికి నికోటిన్ నోసోడ్ ఉపయోగపడవచ్చని కూడా ప్రతిపాదించారు.
- ప్రాక్టీషనర్ 02802 శరీరంలోని విషపదార్థాలను తొలగించేందుకు, అవయవాల పనితీరును మెరుగుపరచేందుకు ఉపయోగపడే శ్వాస వ్యాయామాలను ప్రదర్శించారు. మంచి ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడం, చిత్తవైకల్యం (Dementia) వంటి సమస్యలను నివారించడం ఎంత ముఖ్యమో వివరించారు.
- ప్రత్యేక అతిథి వక్త డాక్టర్ పబానీ నొప్పి నిర్వహణ కోసం సమగ్ర (Holistic) వ్యాయామాలను పరిచయం చేశారు. వీటిలో అవయవాలను ఉత్తేజపరచడం, పొట్ట చుట్టూ ఉన్న కొవ్వును తగ్గించడం వంటి అంశాలు ఉన్నాయి.
- డాక్టర్ అగర్వాల్ సంస్థకు సంబంధించిన తాజా సమాచారం అందిస్తూ, ప్రాక్టీషనర్లు ఇన్స్టిట్యూట్కు లైఫ్ అసోసియేట్స్ గా చేరాలని ప్రోత్సహించారు. అలాగే, ప్యాట్ హంట్ పరిశోధన విభాగాధిపతి పదవి నుండి పదవీ విరమణ చేసినందున, ఇకపై ఔషధాలు, కాంబినేషన్లకు సంబంధించిన ప్రశ్నలను [email protected] కు పంపించాలని తెలిపారు.
సమావేశం కృతజ్ఞతా ప్రసంగం, మంగళ హారతి, అనంతరం తొమ్మిది 108CC బాక్సులను రీఛార్జ్ చేయడంతో ముగిసింది.

______________________________________________________________________________________
3. శిబిరాలు & క్లినిక్లు
సీతమ్మధార, విశాఖపట్నం, ఆంధ్రప్రదేశ్ 23 అక్టోబరు 2025
ఎనిమిది సంవత్సరాలుగా బాధపడుతున్న తన ఆరోగ్య సమస్యకు ప్రాక్టీషనర్ 11650…ఇండియా ఇచ్చిన వైబ్రో ఔషధం కేవలం రెండు మోతాదులు తీసుకున్న తర్వాతే విశేష ఉపశమనం పొందిన సమితి కన్వీనర్ అనుభవం స్ఫూర్తితో భక్తి భావంతో నిండిన వాతావరణంలో SVP 11567 ఈ సేవా శిబిరాన్ని అధికారికంగా ప్రారంభించారు. కార్యక్రమానికి హాజరైన వారికి మొత్తం 37 ఇమ్యూనిటీ బూస్టర్లు (IB) పంపిణీ చేశారు. అనంతరం హృదయపూర్వక ప్రార్థనలతో కార్యక్రమం ముగిసింది. ఈ వెల్నెస్ సెంటర్లో ప్రతి నెల మొదటి శనివారం ప్రాక్టీషనర్ 11650…ఇండియా సేవలు అందించనున్నారు.

______________________________________________________________________________________
4. ఆసక్తికరమైన కథనాలు
డా. జిత్ కె. అగర్వాల్ డైరీ నుండి – ఫైబ్రాయిడ్లను అధిగమించిన విశ్వాసం: పొరపాటు ఒక అద్భుతంగా మారినప్పుడు
అది నేను వైబ్రియానిక్స్ సేవను ప్రారంభించి రెండేళ్లు కూడా పూర్తికాని ప్రారంభ దశ. 1996లో రెమెడీల మోతాదుకు సంబంధించి కఠినమైన నియమాలు లేకుండా, సాధారణ మార్గదర్శకాలు మాత్రమే ఉండేవి. వాటిని పాటించడంలో కూడా కొంత వెసులుబాటు ఉండేది. ఒక సాయంత్రం, నలభై ఏళ్ల వయస్సులో ఉన్న ఓ భారతీయ మహిళ తన భర్తతో కలిసి క్లినిక్కు వచ్చారు. ఫైబ్రాయిడ్ల కారణంగా ఆమె తీవ్రమైన అధిక రుతుస్రావంతో బాధపడుతున్నారు. గర్భాశయాన్ని తొలగించే శస్త్రచికిత్స (హిస్టరెక్టమీ) చేయించుకోవాలని వైద్యులు సూచించినప్పటికీ, ఆమె మరింత సౌమ్యమైన ప్రత్యామ్నాయ చికిత్స కోసం వెతుకుతున్నారు. వైబ్రియానిక్స్ గురించి తెలుసుకుని సహాయం కోసం నన్ను సంప్రదించారు. ఆ సమయంలో ఎక్కువశాతం రెమెడీలకు అనుసరిస్తున్న సాధారణ మోతాదు ప్రకారం, నేను ఆమెకు SR249 Medorrhinum ను రోజుకు మూడుసార్లు (TDS) తీసుకోవాలని సూచించాను. కొద్దిరోజులకే ఆమె బెంగళూరుకు తిరిగి వెళ్లిపోయారు.
మరుసటి రోజే ఆమె భర్త నుంచి నాకు ఆందోళనతో కూడిన ఫోన్ వచ్చింది. ఆమెకు పెద్ద పెద్ద రక్తపు గడ్డలతో తీవ్రమైన రక్తస్రావం ప్రారంభమైందని చెప్పారు. వెంటనే నాకు నా పొరపాటు అర్థమైంది. ఇది మయాజమ్ కు సంబంధించిన రెమెడీ కావడంతో, వారానికి ఒక మోతాదు మాత్రమే ఇవ్వాల్సి ఉండేది. వెంటనే రెమెడీని నిలిపివేయమని చెప్పి, పూర్తి విశ్వాసంతో ఆమెకు ఎలాంటి ప్రమాదం ఉండదని ధైర్యం చెప్పాను. అయితే, నాకు మిగిలిన ఏకైక ఆశ్రయం స్వామి మాత్రమే. నా పొరపాటును స్వస్థతగా మార్చమని హృదయపూర్వకంగా ప్రార్థిస్తూ ఆయన శరణు ఆశ్రయించాను. స్వామి అనుగ్రహంతో, ఒక రోజులోనే రక్తస్రావం పూర్తిగా ఆగిపోయింది. అంతేకాక, మా అందరినీ ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తూ, ఆమెకు ఉన్న ఫైబ్రాయిడ్లు పూర్తిగా అదృశ్యమయ్యాయి!
ఈ అద్భుతమైన స్వస్థత వారి కుటుంబంలో వైబ్రియానిక్స్పై అచంచలమైన విశ్వాసాన్ని నెలకొల్పింది. అప్పటి నుంచి ఆ కుటుంబ సభ్యులందరూ చికిత్స కోసం మా వద్దకు రావడం ప్రారంభించారు. అమెరికా నుండి ప్రతి సంవత్సరం వచ్చినప్పుడు, లూపస్ వ్యాధితో బాధపడుతున్న తన కుమార్తె కోసం ఆమె సోదరి బ్లడ్ నోసోడ్ తయారుచేయించుకునేందుకు మా వద్దకు వచ్చేవారు. ఒకసారి వారు రాలేని పరిస్థితి ఏర్పడినప్పుడు, ఆ నోసోడ్ కోసం ప్రత్యేకంగా యునైటెడ్ కింగ్డమ్ (UK) వరకు ప్రయాణించి వచ్చారు! చివరికి, వారి నివాసానికి సమీపంలో ఉన్న ఒక ప్రాక్టీషనర్ను సంప్రదించాలని నేను ఆమెను ఒప్పించగలిగాను. వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటే, వైబ్రియానిక్స్ ప్రారంభ దశలో మేము ఎన్నో పొరపాట్లు చేసి ఉండవచ్చని ఇప్పుడు అనిపిస్తుంది. అయినప్పటికీ, స్వామి రక్షణ కవచం క్రింద, ఈ వైద్య విధానంపై అచంచలమైన విశ్వాసంతో, నిరంతరం నేర్చుకుంటూ, మెరుగుపరుచుకోవాలనే తపనతో మేము ఎన్నో సవాళ్లను విజయవంతంగా అధిగమించాము. ఆ అనుభవాలు వైబ్రియానిక్స్ను ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి అమూల్యమైన మార్గదర్శకంగా నిలిచాయి.
______________________________________________________________________________________
5. జ్ఞాపకార్థం
కేరళలోని కాసరగోడ్కు చెందిన శ్రీ ఎ. కృష్ణానంద రావు 11178 వారి మహాప్రస్థానం పట్ల మా ప్రగాఢ సంతాపాన్ని
తెలియజేస్తున్నాము. ఆయన 2025 సెప్టెంబరు 10న, 89 ఏళ్ల వయస్సులో భగవంతునిలో ఐక్యమై, కరుణ మరియు నిస్వార్థ సేవతో కూడిన చిరస్మరణీయ వారసత్వాన్ని మిగిల్చారు. మహారాష్ట్రలో సాయిభక్తులైన తల్లిదండ్రులకు జన్మించిన శ్రీ రావు, సార్వత్రిక ప్రేమ మరియు ఆచరణాత్మక ఆధ్యాత్మికత అనే స్వామి ఆదర్శాలను జీవితాంతం ఆచరించారు. తన వృత్తిజీవితాన్ని విడిచిపెట్టి, పూర్తిగా స్వస్థత సేవకే అంకితమయ్యారు. అంకితభావం కలిగిన రేకి ప్రాక్టీషనర్గా, వైబ్రియానిక్స్ను స్వీకరించే ముందు మణిపాల్ ఆసుపత్రి ట్రామా వార్డులో రోగులకు నిస్వార్థంగా సేవలందించారు. అనేక మంది రేకి హీలర్లను వైబ్రియానిక్స్ వైపు ప్రేరేపించడమే కాకుండా, కర్ణాటక మరియు కాసరగోడ్ ప్రాంతాల్లో ఈ పవిత్ర వైద్యశాస్త్రాన్ని విస్తరించడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. ఎండోసల్ఫాన్ విషప్రభావాల కారణంగా తీవ్రంగా నష్టపోయిన అనేక కుటుంబాలకు ఆయన అవిశ్రాంత సేవలు గొప్ప ఓదార్పును అందించాయి. స్వామి కరుణకు కార్యరూపమే ఆయన జీవితం. భగవాన్ కృపతో ఆయన ఆత్మయానం సాఫీగా కొనసాగాలని, అలాగే ఈ లోటును తట్టుకునే శక్తిని ఆయన సతీమణికి మరియు కుటుంబ సభ్యులకు ప్రసాదించాలని మనసారా ప్రార్థిస్తున్నాము.
మహారాష్ట్రలోని నాగ్పూర్కు చెందిన శ్రీ బల్వంత్ వై. నివాంత్ 10297 వారి మహాప్రస్థానాన్ని అత్యంత విచారంతో
తెలియజేస్తున్నాము. ఆయన 2025 అక్టోబరు 4న, 79 ఏళ్ల వయస్సులో తన దేహాన్ని విడిచారు. ప్రేమాభిమానాలు కలిగిన అంకితభావం గల ప్రాక్టీషనర్గా, కోవిడ్-19 మహమ్మారి ప్రారంభమయ్యే వరకు నాగ్పూర్లో నిర్వహించిన అనేక వైబ్రియానిక్స్ సేవా శిబిరాలలో చురుకుగా సేవలందించారు. తన ఆప్యాయ స్వభావంతో ప్రతి రోగినీ "సాయిరామ్" నామస్మరణ చేస్తూ, సంపూర్ణ విశ్వాసంతో ఔషధాలను తీసుకోవాలని ప్రోత్సహించేవారు. వైబ్రియానిక్స్ గురించి మరింత తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తితో, పుట్టపర్తికి వచ్చిన ప్రతిసారీ AVP వర్క్ షాప్లో క్రమం తప్పకుండా పాల్గొనేవారు. సేవ పట్ల ఆయనకున్న ఉత్సాహం, అనేకమంది కొత్తవారిని పుట్టపర్తికి వచ్చి వైబ్రియానిక్స్ స్వస్థత శక్తిని ప్రత్యక్షంగా అనుభవించేలా ప్రేరేపించింది. భక్తి, వినయం, నిస్వార్థ సేవలతో నిండిన ఆయన జీవితం అందరికీ ఆదర్శప్రాయంగా నిలిచింది. భగవాన్ కృపతో ఆయన ఆత్మయానం సాఫీగా కొనసాగాలని, అలాగే ఈ లోటును తట్టుకునే శక్తిని ఆయన కుటుంబ సభ్యులకు ప్రసాదించాలని మనసారా ప్రార్థిస్తున్నాము.